Indonesië beëindigt strijd om 'goudader van de eeuw'

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Het gevecht om de exploitatierechten van een enorme goudader in Indonesië is beslecht. Na maandenlang touwtrekken tussen Canadese mijnbouwbedrijven en een paar kinderen en vrienden van president Soeharto, is een consortium gevormd waarin het Amerikaanse concern Freeport McMoRan Copper & Gold een hoofdrol krijgt.

De machtsstrijd speelde om de in 1994 ontdekte reserve Busang in het oosten van Kalimantan, het vroegere Borneo. De tegen lage kosten te winnen hoeveelheid goud bedraagt volgens de jongste schattingen zeker 70 miljoen ounce (van 31,1 gram). Tegen de huidige marktprijs is dat zo'n 46 miljard gulden waard. Een vondst van een dergelijke omvang is niet meer gedaan sinds ruim een eeuw geleden de reserves van Witwatersrand in Zuid-Afrika werden aangetroffen.

Het Canadese bedrijf Bre-X Minerals ontdekte Busang. Maar deze betrekkelijk kleine exploratiemaatschappij mist de ervaring om op eigen kracht een mijn te bouwen en te exploiteren. Vorig jaar november gelastte de Indonesische regering Bre-X daarom in zee te gaan met de eveneens Canadese mijnbouwonderneming Barrick Gold, die nauwe contacten heeft met Soeharto's oudste dochter Siti Hardiyanti Rukmana. Maar door allerlei verwikkelingen is het daar niet van gekomen. Zo ging de Indonesische houtmagnaat Mohamad 'Bob' Hasan, al tientallen jaren een goede vriend van president Soeharto, zich met de zaak bemoeien. Hij nam een belang in het bedrijf Askatindo, dat een kleine participatie heeft in het goudgebied Busang. En net als Bre-X voelde ook Hasan weinig voor samenwerking met Barrick.

Vorige maand verscheen met Placer Dome plotseling een derde Canadese mijnbouwer op het toneel. Het bedrijf bracht op Bre-X een bod uit van 4,5 miljard dollar.

Deze week hakte de Indonesische regering de knoop door. Niet de Canadezen Barrick of Placer Dome, maar de Amerikaan Freeport McMoRan krijgt de benodigde vergunningen om samen met Bre-X de goudader te exploiteren. Achtergrond van deze beslissing is vermoedelijk dat de Amerikaan al dertig jaar een goud- en kopermijn exploiteert in Irian Jaya, het vroegere Nederlands Nieuw-Guinea.

Op grond van het Indonesische besluit ziet Bre-X zijn belang van 90 procent in de goudader gehalveerd worden tot 45 procent, en krijgt de Amerikaan Freeport een belang van 15 procent. De Indonesische staat neemt 10 procent en twee Indonesische bedrijven mogen hun belang verhogen van 10 naar 30 procent.

Deze lokale partners Amsya Lyna en Askatindo, beide gecontroleerd door Soeharto's zakenvriend Hasan, hoeven voor dit grotere aandeel in de goudader, naar Hasan gisteren zelf bevestigde, merkwaardig genoeg geen cent te betalen.

De jaarlijkse productie in Busang zal ongeveer het dubbele zijn van die van de grootste goudmijn in Zuid-Afrika.