Gegevens over schendingen mensenrechten in Kroatië weg

ZAGREB (AP, Reuter, AFP) - Gegevens over vermeende schendingen van mensenrechten in Kroatië, de afgelopen vier jaar verzameld door de Verenigde Naties, zijn gestolen. Dat maakten VN-medewerkers gisteren bekend.

Vier computers met informatie werden dit weekeinde ontvreemd in het VN-centrum voor mensenrechten in Zagreb. “Bijna al ons materiaal over geweldpleging, huisuitzettingen en andere schendingen van de mensenrechten in Kroatië is verdwenen”, vertelde Mamadi Diakite, directeur van het centrum.

Het instituut heeft gegevens verzameld over heel voormalig Joegoslavië. Van de meeste documenten over Bosnië bestaan echter kopieën. Dat is evenwel niet het geval met de informatie over Kroatië, en met name over schendingen van de mensenrechten die Kroatische troepen zouden hebben begaan vorig jaar zomer bij de herovering van de Krajina. Zeker honderd oudere Serviërs zijn daarbij vermoord en ruim 20 000 huizen werden in brand gestoken. Alleen het Helsinki Comité voor Kroatië heeft nu nog informatie over schendingen, maar alleen over de gevallen die door deze internationale mensenrechtenorganisatie zijn vastgesteld.

Vluchtelingen

De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR verwacht dat de terugkeer van de 2,5 miljoen vluchtelingen in Bosnië zeker twee jaar in beslag zal nemen. Landen die vluchtelingen hebben opgenomen, wordt verzocht hen niet onmiddellijk buiten de deur te zetten om het vredesproces in Bosnië niet in gevaar te brengen.

De Hoge VN-Commissaris voor de vluchtelingen, Sadako Ogata, presenteerde gisteren in Genève de plannen voor de repatriëring aan vertegenwoordigers van veertig landen en twintig internationale organisaties. Zij verwacht grote problemen bij de operatie.

UNHCR gaat uit van een terugkeer in drie fasen in ongeveer twee jaar. De operatie moet dit voorjaar beginnen. De organisatie wil voorrang geven aan de 1 tot 1,4 miljoen vluchtelingen binnen Bosnië zelf. Daarna zou er een oplossing moeten komen voor de ongeveer 700 000 vluchtelingen die naar de landen van het voormalige Joegoslavië zijn gegaan. Pas in laatste instantie komen de ongeveer 700 000 Bosniërs in de rest van Europa aan bod.

De kosten zijn geraamd op ongeveer 650 miljoen gulden voor het eerste jaar. De UNHCR geeft voorrang aan hulp bij de herhuisvesting. De vluchtelingenorganisatie onderstreept dat slechts een verbetering van de politieke en materiële omstandigheden in Bosnië de vluchtelingen ertoe zal overhalen terug te keren.

De onderhandelingen over ontwapening in voormalig Joegoslavië zijn gisteren niet hervat. De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), die de onderhandelingen leidt, heeft ze volgens diplomatieke bronnen uitgesteld tot 23 januari.

Dat uitstel had “technische redenen”: Belgrado, een van de vijf partijen bij de onderhandelingen, zou niet bij machte zijn geweest om de gewenste informatie over de Servische strijdkrachten te verschaffen. Klein-Joegoslavië is gesommeerd binnen een week met de cijfers te komen.

De ontwapeningsgesprekken waren op 5 januari begonnen. Volgens het vredesakkoord van Dayton moeten ze in juni uitlopen op een verdrag over wapenvermindering, naar het model van de conventionele wapenverdragen in Europa.

Franse troepen hebben posities ingenomen bij gas-, water- en elektriciteitsinstallaties in Sarajevo om te voorkomen dat deze door vertrekkende Serviërs worden gesaboteerd. De vluchters verwoesten ook eigen bezittingen die zij niet kunnen meenemen.