Amerikaanse vakbond kritiseert 'ondemocratische praktijken' Ahold

Van onze redactie economie WOERDEN, ZAANDAM - Amerika's grootste vakbond Teamsters zegt dat Ahold, het moederbedrijf van Albert Heijn, zich misdraagt in de VS. In een open brief, die vandaag in een aantal kranten verschijnt, wordt president-directeur Van der Hoeven gevraagd de Amerikaanse vakbonden en werknemers serieus te nemen. Het Zaanse concern vindt de kritiek onterecht en weigert een gesprek met de bond.

Andy Banks, internationaal secretaris van vakbond Teamsters, was de afgelopen dagen in Nederland met de bedoeling een gesprek te hebben met de concerndirectie van Ahold. “Ik wil Ahold vragen of ze in Amerika net zo met vakbonden om willen gaan als ze in Nederland doen. En hoe ze al die duizenden chauffeurs op willen vangen die door de invoering van een nieuw distributiesysteem op straat komen. En of ze zich realiseren wat het voor kleine buurtwinkels betekent als er reusachtige hypermarkets aan de rand van steden komen.” Afgelopen maandag ging de fax met een verzoek om een gesprek de deur uit. Tot op heden heeft Banks niks vernomen van het Zaanse hoofdkantoor.

En dat zal ook zo blijven, verzekert Hans Gobes, directeur communicatie van Ahold. Het Zaanse concern is niet blij met de advertentie. “Teamsters strooit via de media onjuiste informatie rond.” Op de vraag of Banks zijn kritiek mag komen toelichten, klinkt een onverbiddelijk 'nee'. “Het is onze policy dat het management van locale ondernemingen overleg voert met locale vakbondsleiders.”

Banks slaakt een diepe zucht bij het horen van dit antwoord. “Als we in Amerika willen praten, wordt ons de toegang geweigerd met de mededeling dat het beleid in Holland wordt gemaakt en dat we dat maar moeten gaan klagen. Komen we hier naar toe, blijft de deur ook dicht.”

Gerespecteerd

Banks gaat ervan uit dat zijn verhaal zich in Nederland moeilijk laat verkopen. “Ahold is bij jullie een gerespecteerd bedrijf met een goede naam. Het is voor Nederlanders onvoorstelbaar dat het concern zich in Amerika zo slecht gedraagt.”

Volgens Teamsters worden vakbonden daar op een ondemocratische manier buitenspel gezet. “Het Ahold-management verbiedt vakbondstoespraken. Werknemers worden bedreigd met ontslag als ze met vakbondsmensen praten.” Doordat de bonden nauwelijks greep krijgen op de Ahold-ketens verliezen werknemers hun baan zonder dat iemand voor hun rechten opkomt, zegt Banks.

Vooral de nieuwe methode voor het goederentransport naar Ahold-winkels is de vakbondsman een doorn in het oog. Uit onderzoek van de Nederlandse Stichting onderzoek multinationale ondernemingen blijkt dat deze vorm van distributie - waarbij de fabrikanten rechtstreeks aan het Ahold-distributiecentrum leveren en de tussenhandel wordt uitgeschakeld - inderdaad banen kost. Het Ahold-concern bespaart daardoor miljoenen aan loonkosten.

Volgens Gobes móet Ahold wel overstappen op deze zogeheten cross-dockingdistributie om de concurrentie voor te blijven. “Als we daar niet voor zorgen, zijn er straks niet eens banen meer. Dan moet je je pas echt zorgen maken.” Tegelijk investeert Ahold veel in het omscholen van chauffeurs die hun baan zien verdwijnen, zegt Gobes. Veel chauffeurs vinden werk in het nog steeds groeiende aantal Ahold-winkels. “De vakbond zegt nergens dat wij de afgelopen vier jaar onze werkgelegenheid in Amerika verdubbeld hebben.”

Koninklijke Ahold in Zaandam bezit inmiddels zes Amerikaanse supermarktketens. Bi-Lo in South-Carolina (262 winkels); Giant Food Stores in Pennsylvania (66 winkels); Finast in Ohio (40 winkels); Edwards Super Food Stores in Connecticut (77 winkels) en Top Markets in New York (172 winkels). De laatste aankoop in Amerika waren de 28 winkels van Mayfair Super Markets in New Jersey. Samen hebben de Amerikaanse ketens een omzet van rond de acht miljard dollar, bijna de helft van de concernomzet. De 645 winkels tellen rond de 70 000 medewerkers.

Ahold is daarmee in omzet gemeten het zevende supermarktcocern in de VS en aan de dichtbevolkte oostkust zelfs de nummer één.

Rare sprongen

Ahold-dochter Giant Food doet geen zaken met de vakbonden; elke werknemer krijgt een individuele arbeidsovereenkomst. Volgens Gobes is dat in Amerika niks bijzonders. “De vakbonden hebben daar lang niet zo'n aanhang als hier. Teamsters verliest elke dag leden. Bij Ahold ligt hun aanhang op ongeveer 2 000. Amerikaanse vakbonden zijn afhankelijk van contributie. Ze kunnen nauwelijks meer belangen behartigen, omdat hun kassen leeg zijn. Het lijkt erop dat een kat in het nauw rare sprongen maakt.”

De angst voor de komst van reusachtige supermarkten aan de rand van dorpen en steden, is niet reëel, vindt Ahold. “Wij blijven de kleine buurtwinkels voor ouden van dagen en mensen zonder auto gewoon aanhouden. Het is onzin dat die zouden verdwijnen.”

Dat de open brief, in de vorm van een advertentie, behalve door de vakbond ook ondertekend is door verschillende kerken en milieugroeperingen, laat Gobes koud. “Nou, dat zal wel. Die kennen de precieze situatie ook niet. Het verhaal van Teamsters slaat nergens op. Maar hoe moeten zij dat weten?”