Duitse kerken vol lof over Melanchton

BRETTEN (EPD/KNA) - Met een kerkdienst in Bretten opende de Evangelische Kerk in Duitsland (EKD) gisteren de herdenking van de 500e geboortedag van de kerkhervormer Philipp Melanchton. Protestantse en rooms-katholieke kerkleiders prezen de oecumenische gezindheid van deze naaste medewerker van Maarten Luther.

EKD-voorzitter Klaus Engelhardt noemde de “diepe oecumenische gezindheid” van Melanchton een “onopgeefbare verplichting”. De theoreticus van de reformatie wist dat religieuze scheidingen het beste overbrugd kunnen worden door andersdenkenden serieus te nemen, aldus Engelhardt.

De katholieke aartsbisschop van Freiburg, Oskar Saier, omschreef Melanchton als “de grootste oecumeen van zijn tijd”. Volgens Saier heeft deze de inzet van de kerkhervormers van zijn scherpe, polemische kantjes ontdaan en voor eenzijdigheid en misverstanden bewaard.

De aartsbisschop erkende dat het rooms-katholieke Lutheronderzoek Melanchton in het verleden als een “slapjanus” heeft afgeschilderd. Een juist beeld van de kerkhervormer is volgens hem echter dat van een man die steeds heeft geprobeerd de dreigende kerkscheuring te voorkomen. Het is volgens Saier mede aan Melanchton te danken dat de r.-k.kerk en de Lutherse Wereldbond waarschijnlijk in 1998 een punt zetten achter het eeuwenlange meningsverschil over de rechtvaardigingsleer.

Vooral door zijn geschrift Loci communes (1521) is Melanchton de geschiedenis ingegaan als een geleerde die de dogmatische uitgangspunten van de reformatie systematisch op een rijtje zette. “Bij Luther vonkten de gedachten en ideeën, Melanchton bezat in sterkere mate een ordenende kracht”, zo omschreef Engelhardt het verschil tussen de twee niet altijd gelijkgezinde vrienden.

Anders dan de temperamentvolle Luther gold Melanchton als bruggenbouwer. “Melanchton zag bruggen waar Luther slechts kloven zag”, aldus de lutherse bisschop van Berlijn-Brandenburg, Wolfgang Huber. Na zijn dood in 1560 werd Melanchton in de slotkerk van Wittenberg naast Luther begraven.