Jonge relschoppers worden volgens advocaat onevenredig hard behandeld

MIDDELBURG - Waarschijnlijk in maart worden in Middelburg de jongeren uit Arnemuiden berecht die tijdens de jaarwisseling vernielingen aanrichtten en twee agenten molesteerden. Als het aan het openbaar ministerie ligt, krijgen ze een zware straf; daarvoor worden de messen alvast geslepen.

Hoewel het onderzoek is afgerond, blijven vier van de 22 verdachten nog dertig dagen in voorarrest, op beschuldiging van zeer zware vergrijpen waar bij elkaar maximaal 27 jaar gevangenisstraf op staat. De advocaat van een van hen wil niets bagatelliseren, maar vindt wel dat justitie de zaak veel te zwaar aanzet. “Zo maak je van een manneke van zestien een crimineel”.

Altijd al had Arnemuiden een zekere faam als het om de viering van oud en nieuw ging. Elk jaar ging er wel een telefooncel de lucht in, sneuvelde hier en daar een ruit, en ook ging er al eens een politie-auto op z'n kant. Maar de laatste vijf jaar was het een stuk rustiger in het vissersdorp. De schade liep terug en de bereidheid om aangifte te doen - altijd moeilijk in een klein dorp - groeide. De burgemeester maakte zich er sterk voor, evenals de wijkagent. Afgelopen jaarwisseling keerde het tij. Arnemuiden werd landelijk nieuws doordat gemaskerde jongeren de politie te lijf gingen en doordat de Walcherse chef van dienst op nieuwjaarsochtend tegenover het ANP verklaarde dat de politie anderhalf uur lang Arnemuiden niet in durfde omdat de sfeer er explosief was.

Fout! Dat had de chef van dienst nooit mogen zeggen. Volgens korpschef A. Smeels hield de politie zich bewust op de achtergrond om escalatie te voorkomen. Maar het kwaad was geschied: In het kielzog van Groningen was in het land de indruk gewekt dat ook in Arnemuiden de bevolking door de politie in de steek was gelaten. Hoe het ook zij, voor politie en justitie - extra geladen doordat twee politie-agenten gewond raakten - was de toon gezet voor een grootscheeps onderzoek naar de daders. Dat vlotte aanvankelijk niet erg doordat de inwoners van de gesloten dorpsgemeenschap niet bepaald happig waren om te getuigen. Door tussenkomst van hun ouders meldden alle jongeren zich uiteindelijk op het politiebureau.

Deze week werd het onderzoek afgesloten. Het openbaar ministerie wil de verdachten snel berechten, mogelijk al in maart. Vier verdachten blijven voorlopig in hechtenis, waartegen de betrokken advocaten inmiddels beroep hebben aangetekend. De vier wordt het opzettelijk toebrengen van zwaar lichamelijk letsel (15 jaar) en brandstichting (12 jaar) ten laste gelegd.

Dinsdag gaf officier van justitie mr. D. Veurink tijdens een raadscommissie in Middelburg daarop een opzienbarende toelichting. Hij onthulde dat in Arnemuiden al in november plannen waren gesmeed de politie met oudjaar te grazen te nemen. Bovendien zouden de helmmutsen die enkele daders droegen speciaal zijn gekocht om zich mee te camoufleren.

“Dat kan niet juist zijn”, reageert mr. J. Schieman, de advocaat van drie verdachten, van wie nog een vastzit. Volgens hem waren de nachtelijke ongeregeldheden een direct gevolg van de gebeurtenissen op oudjaarsmiddag, toen de politie vijftig jongeren met rake klappen met de wapenstok uiteendreef. “In november wist niemand daar nog iets van”. En wat de helmmutsen betreft: “Die behoren in Arnemuiden elke jaarwisseling tot het modebeeld. De jongens dragen die om niet door een tante te worden herkend, die tegen hun vader zou kunnen zeggen wat ze doen.” Dat er honkbalknuppels zijn gebruikt heeft de politie verzonnen, volgens Schiemand. “Wel heeft iemand een bezemsteel gepakt”.

Niet bekend

“Versta me goed”, zegt Schieman, “Dat verdient allemaal de schoonheidsprijs niet, maar de politie reageerde buiten alle proporties. Agenten hebben met de knuppel flink gemept. En dan komt er 's avonds een busje terug met twee man erin...” Dat was volgens Schieman de aanleiding voor de ongeregeldheden later. Dat het allemaal al lang tevoren gepland zou zijn en daarvoor speciaal bivakmutsen zouden zijn gekocht, gaat er bij hem niet in. “Het valt toch niet uit te leggen als 'het met voorbedachten rade, na kalm beraad, iemand toebrengen van zwaar lichamelijk letsel'? De officier van justitie doet dat alleen om die jongens vast te kunnen houden, om ze mores te leren, en vooral omdat er dit keer dienders bij betrokken zijn.”.

Toen het een aantal jaren geleden ook eens flink raak was in Arnemuiden, reageerde justitie ook fel, maar niet zoals nu, herinnert Schieman zich. Hij en zijn collega's denken dat het te maken heeft met het 'Groningen-effect': de politie ligt onder vuur en dat zal worden rechtgezet. “Daar zijn onze clienten de dupe van”.

Officier van justitie mr. D. Veurink wuift alle kritiek weg. Elke vergelijking met Groningen gaat volgens hem mank. “Daar zijn burgers in de steek gelaten, in Arnemuiden niet. Bovendien was in Groningen sprake van rellen. Hier niet. Dienders hebben klappen gekregen met onder meer knuppels en poten van barkrukken. Dat heeft een impact, maar niet zo dat de boel daardoor extra zwaar wordt aangezet.”

Schieman is overtuigd van wel. “Er zijn mensen uit de eigen broederschap bij betrokken. Daarom gedraagt de officier van justitie zich als de grote inquisiteur”.