Bonder Van der Aa: Uitstel met oog op afstel is kerk onwaardig

Van onze kerkredactie AMSTERDAM - Deze week sprak de Gereformeerde Bond, de rechterflank van de hervormde kerk, opnieuw hard zijn wantrouwen uit jegens de hervormde synode inzake het verenigingsproces van de gereformeerde kerken, de hervormde kerk en de lutherse kerk. Uit dezelfde hoek komt echter ook een ander geluid. Bonder en hervormd moderamenlid ds. Wim van der Aa wil voorwaarts met het Samen-op-Weg proces.

“Ik weet wel dat er mensen zijn die niets liever willen dan vertragen of stoppen, maar ik wens daar niet bij ingedeeld te worden. Uitstel met het oog op afstel vind ik de kerk onwaardig”, zo zei Van der Aa in een interview met het tweewekelijks opiniërend blad voor de Samen-op-Wegkerken 'Woord en Dienst'.

Dat er tegengestelde geluiden binnen het Samen-op-Wegproces klinken, de een wil langzamer, de ander kan het niet snel genoeg gaan, is bekend. Dat tegengestelde geluiden ook binnen de behoudende bond klinken is minder gewoon.

Het hoofdbestuur van de bond verweet de hervormde synode deze week in een open brief niet te luisteren naar de stem van de regionale kerkvergaderingen (classes) die bezwaar uiten tegen een kerkfusie van de drie protestantse kerken en die een federatie opteren. 'Minachting' spreekt hieruit, schreef de bond. En: “Hoe kunt u nog gehoorzaamheid verwachten van gemeenten en classes inzake uw besluiten, wanneer u zelf doof bent voor de stem van ambtelijke vergaderingen?”

Hervormde jongen

Van der Aa laat een ander geluid horen. “Ik ben fel tegen een federatie”, zegt hij in het interview. “Ongeestelijker kan het niet: eigenheid en je eigen clubje in de verenigde kerk is een schijnoplossing. Of ik daarmee de realiteit en tijdgeest uit het oog verlies? Je levert je kerk toch niet uit aan een tijdgeest?

Berkhof zei al: Wie de tijdgeest huwt, is binnen de kortste keren weduwe. Je mag je principes, je beginsels niet opgeven. Beter een schijnbaar leeg principe dan geen principe. Natuurlijk, als de principes vastliggen, ben ik bereid ver te gaan om elkaar vast te houden. Daar ben ik een echte hervormde jongen voor.''

Van der Aa pleit voor bezinning binnen Samen-op-Weg. Hij kan zich niet vinden in de concept-kerkorde wegens “de manier waarop ze de kerkelijke verdeeldheid regelt en intussen het verbond verzwijgt.”

Hij zegt: “Bezinning moet het gesprek oproepen wat de concept-kerkorde niet gaf. Je kunt over de concept-kerkorde mooie dingen zeggen, maar zij had niet de overtuigingskracht om de verschillen ten diepste ter sprake te brengen en kloven te overbruggen.”

Theoretisch

Ir. J. van der Graaf, algemeen secretaris van de Gereformeerde Bond, is het “roerend eens” met deze woorden, maar vindt ze “theoretisch”. Hij wijst op de verdeeldheid in de eigen hervormde kerk “dat zou ook niet motte. Maar hoe wil Van der Aa pràktisch verder met dit Samen-op-Wegproces? Reikt hij een alternatief aan dat gereformeerd is?”

Volgens de secretaris van de bond vertegenwoordigt Van der Aa met zijn woorden geen groep binnen de Gereformeerde Bond. “Van der Aa vertegenwoordigt zichzelf”, zei Van der Graaf.

En licht ironisch: “We kunnen ons bezinnen tot in lengte van dagen. Maar dan heeft Van der Aa toch wat hij niet wil: uitstel.”

Van der Aa zal tijdens de triosynode volgende week in Alphen aan den Rijn een voorstel doen tot bezinning.

Van der Aa: “Zowel snel doorzetten van SoW als langzaam voorthobbelen op de huidige weg hebben hetzelfde resultaat. De beoogde vereniging is gedoemd te verzanden en verstevigt alleen de bolwerken. Zo'n vereniging kan ik niet verstaan als mijn bijbelse roeping. Vandaar mijn pleidooi voor een bezinning.”

Van der Aa voegde nog toe dat hij zich niet de kartrekker van de Bond voelt, maar “een ambtsdrager met oog voor het geheel van de kerk. Ik zet me dan ook in voor wat de kerk kan dienen en helpen in de voortgang van dit proces.”