'Anne Franks moeder komt er bekaaid af'

AMSTERDAM - De familie van Edith Frank-Hollünder, de moeder van Anne Frank, voelt zich in alle tot dusver verschenen uitgaven van Anne's dagboek 'ernstig verwaarloosd'. Het verwijt geldt vooral Anne's vader, Otto Frank.

Dat schrijft dr. Trude Hollünder in een brief aan Carol Ann Lee, de Engelse schrijfster van een binnenkort te verschijnen biografie over Anne Frank. Vooral de rol die Otto Frank zichzelf toedicht in het boek van zijn dochter stuit de familie Hollünder tegen de borst: 'Na de correcties, revisies en veranderingen naar eigen inzicht door Anne's vader, het enige nog levende familielid, was Otto in het boek een mentor voor Anne, een voorbeeld en een onbetwistbare invloed in haar leven geworden. Dit klinkt als jaloezie, maar het is iets wat iedereen in de familie weet - een familie die geen stem meer heeft in de wereld.'

De familie Hollünder is ervan overtuigd dat het huwelijk van Otto met Edith hem goed uitkwam. Hij kon de 'bruidsschat van Edith' goed gebruiken om 'lang uitstaande schulden te vereffenen', zo staat te lezen in de biografie. De familie erkent dat het huwelijk tussen Otto en Edith 'niet zonder problemen was'.

Uit gisteren gepubliceerde artikelen in dagblad Het Parool en weekblad HP/De Tijd blijkt dat Anne's moeder niet de eerste keus was van Otto. Voor het huwelijk zou hij verliefd zijn geweest op een andere vrouw, maar de ouders van dat meisje verboden een huwelijk. Het Parool publiceerde gisteren een tot dusver onbekende brief van Anne Frank aan haar denkbeeldige vriendin Kitty. Hierin laat Anne zich kritisch uit over het huwelijk van haar ouders.

Die brief staat ook integraal (op de bladzijden 188 en 189) in een andere biografie over het leven van Anne Frank ('Anne Frank, de biografie'), die op 7 september zal verschijnen.

- Vervolg op pagina 9

Anne had medelijden met haar moeder VERVOLG VAN PAGINA 1

In 'Anne Frank, de biografie' noemt de Oostenrijkse historica en auteur Melissa Müller de opgedoken tekst 'uniek'. Anne beschrijft het huwelijk van haar ouders en het medelijden dat ze met haar moeder heeft, omdat zij de tweede keus van haar vader was. “Nergens elders in haar dagboek getuigt Anne - ondanks haar scepsis tegenover haar - van zoveel begrip voor haar moeder als hier”, aldus Müller in Het Parool.

Ook Albert Eikenaar, goed ingevoerd in kringen rond de Anne Frank Stichting, komt in een artikel in weekblad HP/De Tijd terug op het huwelijk van Otto en Edith Frank. Hij haalt een passage aan uit het dagboek zoals het in Het Achterhuis verscheen en die Anne schreef op 24 december 1943: “Die arme Pim, hij kan mij niet wijsmaken dat hij haar is vergeten.” Pim was de schuilnaam die Anne gebruikte om haar vader aan te duiden. 'Haar' zou slaan op de vrouw waar Otto voor zijn huwelijk verliefd op was. Otto Frank zou door een redactionele aanpassing in Anne's tekst - hij verving het woord 'haar' door 'alles' - hebben willen voorkomen dat deze informatie bekend werd.

Het Parool schrijft ook dat Anne niet wilde dat haar dagboek in vreemde handen zou vallen, al schrijft ze dat niet in de door krant en biografe geciteerde brief. Maar die door haar op schrift geuite wens zou volgens C. Suijk een belangrijke reden zijn geweest voor Otto Frank om de vijf pagina's manuscript waar deze week een controverse over ontstond niet aan de openbaarheid prijs te geven. Volgens Suyk, oud-medewerker van de Anne Frank Stichting, betrokken bij het werk van het Anne Frank Center in New York en door volgens hem door Otto Frank in het bezit gesteld van de originele ontbrekende pagina's, wilde Frank voorkomen dat discussie zou ontstaan over de vraag of Anne de publicatie zelf had gewild.

Dit staat echter haaks op een passage uit het al verschenen dagboek: “Ik wil niet zoals de meeste mensen voor niets geleefd hebben. Ik wil nog voortleven na mijn dood. En daarom ben ik God zo dankbaar dat hij me bij mijn geboorte al een mogelijkheid heeft meegegeven om me te ontwikkelen en te schrijven.”

Het in Basel gevestigde Anne Frankfonds, dat de rechten bezit op het dagboek van Anne Frank en ook aanspraak maakt op de nu aan het licht gekomen pagina's, wilde gisteren geen commentaar geven op de publicatie in Het Parool, anders dan dat “wij het in handen hebben gegeven van onze advocaten”.

Zie ook pagina 11