Kerken schrikken van belastingen

Van onze kerkredactie AMSTERDAM - Op welke waarde wordt een kerkgebouw getaxeerd? Het antwoord op deze vraag kan desastreuze gevolgen hebben voor de financiële positie van zeer veel gemeente- en parochiebesturen in Nederland. Een hoge taxatie van hun kerk vinden zij namelijk onherroepelijk terug in de aanslag van het waterschap. Wordt het kerkgebouw voor minder dan 70 procent gebruikt voor de eredienst, dan zal ook de onroerend-goedbelasting genadeloos toeslaan.

Over de vraag, wat nu een reële taxatie is van de gebruikswaarde van een kerkgebouw wordt in de loop van dit jaar een uitspraak verwacht van de Hoge Raad. In Oldenzaal hebben het Twentse waterschap en het bestuur van de monumentale Plechelmuskerk al flink de degens gekruisd. Het waterschap taxeerde de kerk op 900 000 gulden en presenteerde het kerkbestuur een aanslag die navenant was.

Het kerkbestuur stapte daarop naar de rechtbank in Arnhem en kreeg gelijk: de kerk was geen negen ton waard maar slechts 20 gulden. Tegen deze uitspraak is het waterschap nu in cassatie gegaan bij de Hoge Raad.

“Behalve de Plechelmus”, zegt mr. J. M. Chr. Klok, voorzitter van de commissie kerkelijke gebouwen van het interkerkelijk contact in overheidszaken (CIO-K), “hebben in het land nog veel meer kerkbesturen bezwaar gemaakt tegen aanslagen van het waterschap. Wij hebben daarom alle besturen van de waterschappen gevraagd deze bezwaarschriften nog niet af te wikkelen, maar te wachten op de uitspraak van de Hoge Raad. Dat lukt aardig, behalve in Zeeland, waar alle grote kerken forse aanslagen hebben gekregen. De Zeeuwse waterschappen zijn echter níet bereid pas op de plaats te maken.”

De oorzaak van de problemen is gelegen in de wet op de Waardebepaling van Onroerende Zaken. Deze wet, die op 1 januari 1995 in werking is getreden en vanaf 1997 verplicht is, stelt regels voor een uniforme waardebepaling van onroerende zaken, ten behoeve van àlle belastingen. Volgens die formule moeten àlle gebouwen worden getaxeerd voor de waterschapslasten - kerkgebouwen níet uitgezonderd. Vroeger moest er voor kerken ook waterschapsgeld worden betaald, maar dat was een te verwaarlozen bedrag.

Klok: “De CIO-K staat op het standpunt dat er géén hoge waarde moet worden toegekend aan kerkgebouwen, omdat de economische waarde van kerkgebouwen gering is. Een monumentaal kerkgebouw is niet meer waard dan één gulden, zeggen wij.” De Eerste en Tweede Kamer zijn het met deze redenering niet eens en willen geen uitzondering maken voor kerkgebouwen. De Hoge Raad moet nu het verlossende woord spreken.