Verdeeld episcopaat El Salvador begroet paus

SAN SALVADOR (AP, AFP, Reuter, DPA, CIC) - Bij zijn aankomst gisteren in El Salvador vond paus Johannes Paulus II een land dat de bittere herinneringen aan de burgeroorlog probeert te vergeten en waar nog steeds een enorme armoede heerst.

Dientengevolge heeft ook de rooms-katholieke kerk in El Salvador moeite met het vinden van de juiste weg. Er heerst verdeeldheid over de vraag of de kerk het sociaal activisme uit de tijd van de oorlog moet inruilen voor een conservatieve beleving van het geloof. Salvadoraanse kerkfunctionarissen hopen dat het bezoek van de paus de onderlinge verdeeldheid tussen de bisschoppen kan oplossen.

Op de luchthaven werd de paus door president Armando Calderon Son verwelkomd. De president knielde en kuste de hand van de paus. Uren voor zijn aankomst hadden zich al tienduizenden mensen langs de route naar en door de hoofdstad San Salvador opgesteld en ook op een veld in San Salvador waar later een openluchtmis werd gehouden stonden tienduizenden gelovigen.

De paus deelde de lunch met de negen Salvadoraanse bisschoppen en bezocht het graf van de vermoorde aartsbisschop Oscar Arnulfo Romero, die door rechts-extremisten in 1980 werd doodgeschoten. Ondanks de wankele vrede lijden de Salvadoranen nog steeds onder een enorme armoede.

Zwaar beveiligd

Woensdag zette de paus, dertien jaar na een pijnlijk bezoek aan Nicaragua, opnieuw voet aan land in dit Midden-Amerikaanse land. Bij zijn aankomst in de zwaar beveiligde hoofdstad Managua prees de 75-jarige kerkleider het democratiseringsproces dat het land sinds zijn vorige bezoek heeft doorgemaakt. De paus arriveerde vanuit Guatemala.

“De boodschap die ik u breng is een boodschap van vrede en verzoening, een uitnodiging tot broederschap en solidariteit”, zei de paus bij aankomst op het vliegveld van Managua. “Onze tijd kenmerkt zich door een groeiende waardering voor de menselijke waardigheid, door het verlangen naar een meer rechtvaardige verdeling van goederen, en door de inrichting van een steeds meer ten dienste van de mensen staande politieke, sociale en economische orde.”

In een ingelaste alinea tijdens zijn preek zei paus Johannes Paulus II dat het vorige bezoek “in een duistere nacht” had plaatsgevonden, terwijl ditmaal de eucharistie onder een stralende zon werd gevierd. Hij dankte Maria dat Nicaragua de dreiging van een totalitair regime achter zich had gelaten en dat er weer volledige godsdienstvrijheid is. Maar, zo voegde hij eraan toe, het land wordt nog steeds geplaagd door een verschrikkelijke armoede, hoge werkloosheid en gebrekkig onderwijs.

In 1983 waren in Nicaragua de linkse sandinisten aan de macht. De paus moest toen regelmatig zijn toespraak onderbreken in verband met spreekkoren uit het publiek. Hij voelde zich toen ook geroepen om in het openbaar de linkse priester Ernesto Cardenal terecht te wijzen wegens diens lidmaatschap van de sandinistische regering. Sindsdien zijn gelukkig nieuwe en belangrijke bladzijden van de nationale geschiedenis geschreven, zei de paus woensdag.

De huidige president, de behoudende Violeta Chamorro, merkte bij haar begroeting op dat Nicaragua in 1983 pijnlijk verscheurd was door “vreemde ideologieën”, maar dat zij de paus nu in vrijheid kon ontvangen.

Het bezoek aan Nicaragua bood de paus de gelegenheid de wonden die het vorige bezoek in 1983 had geslagen, te helen, zei de Vaticaanse woordvoerder, Joaquin Navarro-Valls. “Niet zozeer het feit dat hem toen het spreken onmogelijk werd gemaakt, ergerde hem, maar dat de heilige mis werd ontheiligd.

Sandinisten

Ook de sandinisten ontvingen de paus ditmaal met open armen. “Leve de paus”, kopte het sandinistische blad Barricada in het Pools. Ex-president Daniel Ortega, die de paus in 1983 nog zo koel ontving, heette de Heilige Vader vanaf een billboard welkom. De vroegere sandinistische president, die dezer dagen voor een medische behandeling in Cuba verblijft, had dertien jaar geleden in een soldatenpak en met gebalde vuist de paus verwelkomd.

Na elf jaar revolutionair bewind verloren de sandinisten in 1990 de verkiezingen. Dit jaar zijn er in oktober weer presidentsverkiezingen. De sandinisten begrijpen dat ze geen enkele kans hebben als ze de katholieke meerderheid weer tegen de haren instrijken. Nu onderbraken zelfs de twee sandinistische radiozenders de programma's voor een directe uitzending van het pausbezoek.

Honderdduizenden Nicaraguanen - 300 000 volgens de politie, 700 000 volgens kerkelijke bronnen - waren aan de oever van het meer van Managua toegestroomd om met de paus de (openlucht-)mis te vieren.