Miljoen toeschouwers zaterdag in Friesland verwacht

Van onze verslaggevers LEEUWARDEN - 'It giet oan', zei voorzitter Henk Kroes gisteren bij de aankondiging van de Friese Elfstedentocht. Hij brak zo met het 'It sil heve' van zijn voorganger Jan Sipkema, dat inmiddels zelfs in de Hollandse vocabulaire een plaatsje heeft gekregen. Maar de betekenis is dezelfde: morgen wordt de vijftiende Tocht der Tochten sinds 1909 verreden.

Sneek kent bij een aantal bruggen ondanks ijstransplantatie weliswaar forse knelpunten, maar langer uitstel van de Elfstedentocht durft de organisatie niet aan. Komend weekeinde wordt een oplopende temperatuur verwacht. Er moet daarom morgen in Sneek veel gekluund worden en als de situatie verslechtert, zullen de laatste van de 16 000 toerrijders zonodig zelfs met bussen over de rondweg van de ene naar de andere kant van de stad worden vervoerd.

De rest van de 200 kilometer lange route ligt er bijna probleemloos bij. De organisatie hoeft nergens naar een alternatief traject uit te wijken. Het ijs op de knelpunten in Harlingen en bij Bartlehiem en bij de start op de Boksumerdam bleek gisternacht voldoende aangegroeid.

Naar schatting een miljoen toeschouwers worden morgen in Friesland verwacht. Gisteravond was het in Leeuwarden al een drukte van belang. Commissaris der koningin Loek Hermans en burgemeester Haye Apotheker van Leeuwarden rekenen erop dat zij komen om er een feest van te maken. Voor handhaving van de openbare orde worden nagenoeg alle 900 agenten in de provincie opgetrommeld en leveren 400 politiemensen van elders assistentie. Acht officieren van justitie van het arrondissement Leeuwarden zijn paraat om raddraaiers direct te kunnen bestraffen via een kort OM-procedure. Het optimisme van Hermans en Apotheker is opvallend: vooral tijdens de tocht in 1986 dreigde de massale aanwezigheid van publiek uit de hand te lopen en rukte de ME verschillende keren uit. Nu worden honderd mensen van de mobiele eenheid achter de hand gehouden voor eventuele ongeregeldheden.

EHBO-posten, verbindingslijnen en mobiele ziekenhuizen worden in gereedheid gehouden, als het evenement uit de hand mocht lopen. Woordvoerder F. Mostert van het ziekenhuis MCL-Zuid in Leeuwarden verwacht komende nacht de meeste overlast. De schattingen van bezoekers die naar de hoofdstad komen, lopen uiteen van 100 000 tot een half miljoen. “Als de drank in de man is, moet men niet op een parkbankje in slaap vallen bij min vijftien graden, want dan gaat het fout.”

- Vervolg op pagina 4 - Zie ook het commentaar

Noodverordening moet zwartrijders weren VERVOLG VAN PAGINA 1

In Leeuwarden worden vijf tenten neergezet waar artiesten gedurende de nacht optreden. De horeca is de hele nacht open, evenals Stadsschouwburg De Harmonie. In de parkeergarage onder het Zaailand, in het centrum, worden noodbedden neergelegd.

Zwartrijders zullen morgen, kondigde voorzitter Kroes met nadruk aan, van het ijs worden verwijderd. Ook toeschouwers en persmensen zijn niet welkom op de ijsvloer. In de zestien gemeenten waar de Elfstedentocht langs gaat, geldt een speciale noodverordening. “Voor de organisatie van de Elfstedentocht is het van groot belang dat alleen de deelnemers op het ijs zijn”, aldus burgemeester Apotheker, tevens korpsbeheerder van de politie Friesland.

Een uitgebreid hulpverleningsnetwerk is door de GGD, de elfstedenorganisatie en de Centrale Post Ambulancediensten (CPA) opgezet. Op 65 plaatsen langs de route worden EHBO-posten geplaatst en bemand door huisartsen, verpleegkundigen en vele vrijwilligers. Daarnaast zijn helikopters, veertig ambulances, traumateams en verschillende speciale medische teams van de landmacht en de luchtmacht beschikbaar. Ook levert het leger een volledige geneeskundige compagnie van 150 mensen.

Toeschouwers wordt nadrukkelijk gevraagd zoveel mogelijk met het openbaar vervoer naar Friesland te komen. De verwachting is dat de aanvoerroutes volledig dicht zullen slibben. Daarom zijn tachtig extra treinen ingezet en honderd extra bussen.

De productie van T-shirts, truien en andere souvenirs is in volle gang gezet. Bij de Dokkumer vlaggencentrale, producent van de Elfstedenvlag, zijn alle verloven van het personeel ingetrokken.