Perstochtje langs weldoorvoede Chinese weesjes

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - In Chinese weeshuizen worden geen kinderen doodgehongerd, zo kreeg een groep buitenlandse journalisten gisteren te horen tijdens een rondleiding in het grootste kindertehuis van Shanghai. Ze zagen weldoorvoede kinderen in schone kleren, spelend met blokken en pluche beesten. De kamers waren verwarmd, versierd met stripfiguren en in elke kamer klonk muziek uit draagbare stereo's.

De regering en de weeshuisleiding in Shanghai ontkennen alle aantijgingen van de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch/Asia. Volgens een 330 pagina's tellend rapport zouden Chinese weeshuizen duizenden kinderen systematisch laten verhongeren of verwaarlozen tot de dood erop volgt. Dit lot zou vooral meisjes zijn beschoren - in China mag elk echtpaar maar één kind hebben, waarbij traditioneel de voorkeur uitgaat naar een jongetje.

Het rapport betreft met name het Instituut voor welzijn van kinderen in Shanghai, een weeshuis waar tussen 1988 en 1992 bijna vierhonderd kinderen zouden zijn overleden. Dit blijkt uit medische rapporten van een voormalig arts van het weeshuis, Zhang Shuyun, die vorig jaar naar de VS vertrok. Volgens haar gegevens stierven er tussen november 1991 en oktober 1992 207 kinderen - bijna de helft door ondervoeding. Het rapport baseert zich ook op geheime foto's, gemaakt door een ex-bewoner.

Dat kinderen werden doodgehongerd, mishandeld en op een stoel vastgebonden in de kou werden gezet, wordt door de leiding hardnekkig ontkend. De arts is “geestelijk gestoord”, aldus oud-directeur Han Weicheng, die door Zhang wordt beschuldigd van verkrachting van weesmeisjes. Volgens Han handelt ze uit rancune, “omdat ze directeur wilde worden”.

Momenteel is het weeshuis in Shanghai een modeltehuis, vanwege de buitenlandse adoptie die de afgelopen twee jaar op gang is gekomen. De journalisten kregen gisteren dan ook een fraaie rondleiding door het gebouw, waarin 500 kinderen verblijven. De weeshuisleiding kon hen echter niet voorzien van de sterftecijfers van de afgelopen jaren. Na aandringen gaven de autoriteiten wel toe dat in 1989 het sterftecijfer uitzonderlijk hoog was: zo'n 19 procent. Volgens hen was het een zeer koud jaar, en was de verwarming van het weeshuis defect. Momenteel zou het sterftecijfer tussen de drie en vijf procent liggen.

Human Rights Watch/Asia beweert dat uithongering en verwaarlozing in weeshuizen in heel China voorkomen. Buitenlandse adoptie-organisaties komen er niet mee in aanraking. “In de tehuizen waar wij komen, zijn de materiële omstandigheden niet al te goed, maar het verplegend personeel gaat met hart en ziel met de kinderen om”, zegt Zef Hendriks, directeur van Wereldkinderen in Den Haag, dat vorig jaar zestig adopties vanuit China verzorgde. “Ik heb nogal wat gereisd door de wereld, en heel wat slechtere situaties gezien. In China heb ìk in elk geval geen ondervoeding waargenomen. Maar ja, wij mogen alleen in kindertehuizen komen die de overheid heeft aangewezen.”