theater

AMSTERDAM - “Ooit zijn we uit de modder getrokken, nu keren we weer terug”, klonk het in het Amsterdamse Frascati-theater bij de première van de nieuwste productie van Alex d'Electrique. Ko van den Bosch, als auteur en acteur spil van deze 'totaaltheatergroep', heeft geen hoge toekomstverwachtingen ten aanzien van mens en maatschappij. Net als de twee vorige 'Alex'-voorstellingen, is 'Disaster Musical' een komedie van de zwartgalligste soort.

Drie mannen en een vrouw ontwaken in een vier-hoog-stapelbed uit een slaap van 130 jaar. Ze zijn ingevroren de ruimte in gestuurd voor een missie. Maar wat voor een? De commandovoerder weet het, maar die stapt met zijn verkeerde been uit het bovenste bed en maakt een val, waarna hij zich niets herinnert van heden en toekomst en nog slechts over het verleden kan mijmeren. Ook de andere drie vervallen onmiddellijk in hun vroegere patronen. Ook zij hebben hinder van vage herinneringen en een gebrek aan vooruitzicht. Als door een storing alle proviand (op de wodka en gepelde tomaten na) in een baan om de aarde verdwijnt, ontdooien ook hun oude karakters volledig. In alle radeloosheid dragen de mannen (Martin Hofstra en Ko van den Bosch) weer ouderwets oplossingen aan voor alles waarover de vrouw (Raymonde de Kuyper) zich vragen wenst te stellen. Dat leidt tot communicatiestoornissen rond gevoel en verstand, waarmee Alex d'Electrique altijd graag de draak steekt.

Tezelfdertijd stelt de aardse wetenschap, in wie zij een ruimtevijand vermoeden, hen bloot aan experimenten, zoals processen van celdeling. Als ieders geest beneveld is als gevolg van zulke medische proeven en te veel drank om de verwarring en verveling weg te spoelen, belanden ze uiteindelijk weer op hun stapelbed. Dan doet de commandovoerder in zijn onnadenkendheid het enige goede, waarna ze weer 130 jaar kunnen slapen om opnieuw geen stap verder te zijn.

Het hoeft niet gepolijst te zijn, als de intentie maar overkomt, is het motto van Alex d'Electrique. De laatste jaren kwamen de cabareteske en vervreemdende scènes vol special effects en verbaal en fysiek geweld, die vroegere 'Alexen' domineerden, in dienst van het verhaal te staan in plaats van andersom. In 'De Comanche' en 'Ribbenkast ritme' schetste Ko van den Bosch een treurig wereldbeeld aan de hand van krachtige verhalen vol intrigerende symboliek. In het eerste stond het verleden centraal (via de laatst levende indiaan); in het tweede het heden (via een buitenlandse ambassade).

'Disaster Musical' zou, omdat het in de toekomst speelt, gezien kunnen worden als het slot van een drieluik over een maatschappij die naar de afgrond glijdt. Toch is het ook het zwakste van de drie, omdat het verhaal nauwelijks weet te boeien. Dat wreekt zich vooral in het spel van gastacteur Andreas Scharfenberg, die deze keer de plaats inneemt van 'Alex'-acteur Raymond Spannet en de commandovoerder speelt. Scharfenberg heeft niet de bravoure die de vaste 'Alex'-spelers op voorhand al zoveel krediet geeft. Daardoor valt nog meer op dat hij nauwelijks iets in handen heeft gekregen om zijn rol overtuigend neer te zetten. Na sterke theaterstukken met nadruk op de vorm, kwamen krachtige voorstellingen met nadruk op de inhoud. 'Disaster Musical' is het eerste theaterstuk van Alex d'Electrique waar het aan beide aspecten schort.