Lang houdbare bloemen in gekke kleuren

,,Ja, wij merken best wat weerstand. Biotechnologie staat op dit moment in Europa flink ter discussie. Dat gaat dan wel om voedsel, maar toch zijn wij daarom, zeker in Europa, heel terughoudend met het presenteren van nieuwe vindingen.''

Veel last hebben ze er echter niet van, zegt Marjon Akerboom, hoofd onderzoek van Florigene, een bedrijf dat bloemen biotechnologisch verandert. In Europa worden nog nauwelijks bloemen verkocht met een veranderde kleur of met een langere houdbaarheid; de twee eigenschappen waaraan bloemenexperts het meest sleutelen.

,,Toch vind ik de discussie eenzijdig'', stelt Akerboom. ,,Veel mensen zijn tegen, maar weten eigenlijk niet waarom. En roepen dan snel om een stop op dit soort zaken.'' Akerboom voelt zich niet geroepen om veel meer te zeggen over dit gevoelige onderwerp. Toch kan ze zich de angst bij het publiek best voorstellen. Zeker als het gaat om voedsel. ,,Maar we hebben een overheid die alles goed controleert. Wij doen alleen zaken die absoluut veilig zijn. Dat is door onszelf uitgetest, maar ook overheden van Den Haag en Brussel tot aan Washington en van Australië tot Japan hebben het van alle kanten bekeken en goedbevonden. Wij plakken ook op al onze producten dat het genetisch veranderde bloemen zijn.''

Florigene is tien jaar geleden opgericht door een aantal onderzoekers van de Vrije Universiteit in Amsterdam en het Amerikaanse bedrijf DNA Plant Technology met financiële steun van de Rabobank. ,,Wij hadden en hebben verwachtingen dat verandering van kleur en houdbaarheid commercieel aantrekkelijk is. Ons hoogste doel is het kweken van een blauwe roos. Dat is in onze branche net zo magisch als de zwarte tulp.''

In de wereld was er nog slechts één ander bedrijf dat zich bezig hield met het genetisch veranderen van bloemen: Calgene Pacific uit Australië. ,,Tussen ons twee was een strijd gaande wie als eerste de blauwe roos kon presenteren. Maar deze markt is te klein voor twee bedrijven. In 1993 zijn we gefuseerd tot Florigene International. In Australië doen we voornamelijk het onderzoek. Hier bij Florigene Europa verzorgen we de productontwikkeling.''

Nadat de Rabobank zich had teruggetrokken uit de biotechnologie, in 1993, zocht en vond Florigene particuliere investeerders over de hele wereld met als meest opvallende de Britse tak van bank De Rothschild. De bloemenminnende Nederlanders houden zich vooralsnog afzijdig. ,,Die spelen op safe'', zegt Akerboom, ,,en wij kunnen nooit vooraf succes garanderen.''

De activiteiten van Florigene beperken zich tot rozen en anjers. Dat is al moeilijk genoeg. De zoektocht naar een blauwe anjer is nog niet voltooid. Akerboom: ,,Dat blijkt toch ingewikkelder dan wij vooraf dachten. Er zijn meer factoren dan alleen het blauwgen, zoals bijvoorbeeld de zuurgraad, die bepalen of een bloem blauw wordt. Op dit moment hebben we een lichte en donkerviolette anjer. We komen dus dichterbij. Inmiddels hebben in Europa toestemming om die twee nieuwe kleuren op de markt te brengen.''

Met de houdbaarheid is het bedrijf wel een eind opgeschoten. Via genetische verandering is de houdbaarheid van anjers verlengd van iets meer dan een week tot ruim twee weken. Akerboom: ,,Het voordeel is niet alleen dat de klant er langer van kan genieten. Het duurt toch altijd een paar dagen voordat de bloem vanaf het veld bij de klant is, maar dat ook de oude behandeling met chemicaliën om de houdbaarheid te verbeteren nu overbodig is geworden. Inmiddels hebben wij 22 soorten anjers met een lange houdbaarheid ontwikkeld en praten nu met afnemers als supermarkten om die straks bij de consument te brengen.''

En de blauwe roos? ,,Die is nog ver weg. Eerst een blauwe anjer. Een roos is wat inwendige structuur betreft een stuk ingewikkelder.''

Akerboom is bij Florigene tevens verantwoordelijk voor de rapportage aan de nationale en Europese autoriteiten. ,,Het duurt gewoonlijk een paar maanden voordat toestemming wordt gegeven voor een commerciële toepassing van genetische veranderde bloemen. En dan is er nog toestemming nodig om te experimenteren en om in een kas te werken met dit materiaal.''

Zijn de Europese regels te streng? ,,Nee, dat niet. Er zijn regels nodig. Als ze maar duidelijk zijn. Ik vrees dat met de huidige discussie over biotechnologie de regels onduidelijker worden. Niemand, ook de overheden niet, durft nog zijn nek uit te steken en te zeggen zo en zo moet het gebeuren.''

Bij Florigene werken nu in totaal vijftig mensen. Omzetten wil het bedrijf nog niet onthullen. Binnenkort zal dat wel moeten. Aan het eind van het jaar zijn er namelijk plannen om een notering te vragen aan de Australische effectenbeurs in Sydney.