Een week voor het koninklijke feest dansen de chaoten op klompen voor de republiek

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - Er is nog een week te gaan tot de koninklijke verjaardag, maar voor de chaoten barstte het feest gisteren al los. Op de Dam voerden een stuk of twintig autonomen, krakers en andere punkvarianten ludiek actie voor de invoering van de republiek en voor eerherstel voor Balthasar Gerards en Willem Daendels.

Om kwart voor twee is er voor het Koninklijk Paleis van revolutionaire activiteiten nog niets te bespeuren. Duiven vallen toeristen lastig, een hotdog-verkoper heeft een slechte dag en het lawaai van de restauratie van het Nationaal Monument gaat door merg en been.

Alleen de hoek bij de Paleisstraat ziet er anders uit dan anders. Groene parasols, groene jacks, een groene stand. Is groen de kleur die het oranje gaat ondermijnen? Maar nee. “Hallo, zijn jullie ook tegen dierenmishandeling?”, roept een groenjacker tegen een paar shoppende meiden. “Altijd!” zegt er eentje. De groenjacker grijpt zijn kans: “Hebben jullie dan één minuutje? Wij gaan er wat aan doen namelijk.”

De kleur van de revolutie is dit keer niet groen, maar roze, biggenroze. Even na tweeën komt een boerenechtpaar de Dam opgewandeld, Frau Antje en een soort Wien van den Brink, op klompen natuurlijk. Zwijgend ontrollen ze het spandoek dat ze in een houten krat hebben meegebracht. 'Feestvarken Vervoersverbod!!' leest een groeiend groepje mensen, dat zich afvraagt wat er te gebeuren staat.

“Dit kan alleen in Amsterdam. Wat een héérlijke stad”, zegt een vrouw uit de provincie, die de boodschap tegen Beatrix begrijpt. Tegen de paleismuur trappelt een kordon politie te paard. “Ze komen!” mompelt Wien. “Ze komen met z'n allen, jongen!” valt Frau Antje bij.

Dan klinkt een doedelzak uit de Kalverstraat. Blauwe overals en blauwe rokken marcheren in rij het Damplein op, tot pal voor de paleismuren. Groot is de groep niet, maar dat zegt niets: revoluties beginnen bij enkelingen.

Het massaal uitgerukte journaille neemt de actie in elk geval hoogst serieus, gealarmeerd door een revolutionair pamflet met een op H. M. van Randwijk geïnspeerde tekst “Een volk dat voor privé-feesten zwicht, zal meer dan het koninklijk huis verliezen, dan bloeit de anarchie.”

De pseudo-landbouwstudenten uit Sint-Jezusgestel luisteren dan geduldig naar een briesend betoog van hun agrarische leider, die Hare Majesteit 'bidt en smeekt': “Sluit U aan in onze rijen, schiet uw klompen aan, en laat u huldigen als het grootste feestvarken der Nederlanden!” Dan heft hij de yell aan: 'Wie is er een chaoot?' 'Beatrix', roepen de overalls en rokken in koor. 'En wat doen wij als Beatrix jarig is?' 'Feesten!' 'En wat roepen wij dan?' 'Hoezo! Hoezo!' Waarna ze uitbarstten in een klompendans rond een oranje vreugdevuur en 'm weer nokken.

De politie kijkt glimlachend toe. “Dit is toch hartstikke leuk?!” zegt er een. “Als het nou volgend weekeinde ook zo gaat, zijn wij tevreden, zijn de chaoten tevreden, is iedereen tevreden.”

Hogeschoolstudente Jojo (23) vindt de demo wel lollig. Beatrix had gewoon een feest moeten houden volgende week zaterdag, zegt ze. “Het gaat in Engeland net wat beter met het koningshuis en nu krijgen we het hier. De koningin denkt: Laat ik eens wat verder van het volk gaan afstaan. Waarom zou ik meedoen met het gepeupel?” Tegen het koningshuis heeft ze op zich niets. Maar, “de koningin is er voor het volk en niet andersom!”