Overheid streeft naar convenanten met grote bedrijven

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Het kabinet vindt dat de ecotax verdubbeld moet worden ten opzichte van 1996. Het grootste deel van de opbrengst van 3,4 miljard krijgt de burger via lastenverlichting terug. Een half miljard daarvan moet besteed worden aan belastingmaatregelen die energiebesparing bevorderen, en aan het gebruik van milieuvriendelijke energie.

Het kabinet kondigt dit aan in het derde Nationaal Milieubeleidsplan, dat milieuminister De Boer (PvdA) gisteren presenteerde. De verhoging van de ecotax geldt alleen voor huishoudens en kleinere bedrijven. Grote ondernemingen betalen die niet. Het kabinet is niet van plan de ecotax voor hen toch in te voeren. Volgens staatssecretaris Vermeend (financiën, PvdA) is het milieu daar niet bij gebaat, omdat bedrijven in geval van hogere heffingen de wijk zullen nemen naar het buitenland, waar de regels juist minder streng zijn. Hij voerde ook aan dat grote bedrijven de dans niet ontspringen; met hen sluit de overheid convenanten af om de milieuvervuiling terug te dringen.

Economische groei gaat gepaard met milieuvervuiling, stelt het kabinet vast. Om die schade te herstellen, moet vooraf geld vrij worden gemaakt. Een procent groei komt neer op ongeveer een half miljard gulden. Voor de maatregelen uit dit milieuplan is 2,6 miljard gulden uitgetrokken.

In het milieubeleidsplan wordt nog eens vastgesteld, dat de doelstellingen voor het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen en verzuring niet worden gehaald als het huidige beleid wordt voortgezet. Niettemin blijven de doelen op papier gehandhaafd. De Boer heeft dat altijd gemotiveerd met de mededeling dat er dan een stok achter de deur blijft. Zij wees er gisteren op dat ze ook hoopt dat de technologie over een aantal jaren zover is ontwikkeld dat in elk geval de verzuring toch kan worden teruggedrongen.

Jarenlang heeft het kabinet ook geloofd dat in 2010 niemand meer te lijden heeft van ernstige geluidoverlast. Dat doel moet het kabinet verlaten, omdat dat als absoluut onhaalbaar wordt gezien. Van de zes miljoen inwoners die nu enorme last hebben van auto's, treinen en vliegtuigen, zullen er in 2010 zeker nog een half miljoen over zijn.

Formatie

Om ook die doelstelling te kunnen halen, is een aantal ingrijpende en dure maatregelen nodig. In het derde milieubeleidsplan doet het kabinet daarvoor wel voorstellen, maar de regering neemt geen beslissingen. Dat moet in de formatie gebeuren, omdat die ingrepen veel verder reiken dan aan het begin van het paarse kabinet was voorzien.

Minister De Boer laat een eventuele terugkeer als minister afhangen van de in de formatie gemaakte afspraken.

Het kabinet noemt een aantal opties om de uitstoot van broeikasgassen en stikstofoxide aan te pakken, alsmede de geluidhinder terug te dringen. In alle gevallen zou het verminderen van de maximumsnelheid tot 100 kilometer per uur een probaat middel zijn. De Boer heeft daar meermalen voor gepleit, omdat zij dit ziet als een van de meest eenvoudige, efficiënte en goedkope maatregelen, die bovendien nog goed is voor de veiligheid ook.

Zij prees gisteren die voordelen opnieuw, maar zei anderzijds dat de 100 kilometer-grens stuit op 'emotionele bezwaren.' Die komen voornamelijk van de autolobby en van de VVD. Zij voeren aan dat de automobilist wordt aangetast in zijn vrijheid. Maar als ministers 100 kilometer willen gaan rijden moeten ze dat vooral doen, zei VVD'er Klein Molekamp in een reactie op het milieubeleidsplan.

Voor het terugdringen van de broeikasgassen zou het ook goed zijn de accijnzen op motorbrandstoffen te verhogen met vijftig cent per liter, “mits de ontwikkelingen in de buurlanden daar ruimte voor bieden.” Ook inzet van groene stroom in overheidsgebouwen zou de uitstoot van CO2 verminderen. Als alle maatregelen worden ingevoerd, kost dat 21,6 miljard gulden.

De overheid zou 180 miljoen moeten uittrekken om de uitstoot van stikstofoxide aan te pakken. Dat geld kan besteed worden aan introductie van schone motoren in de binnenvaart en het fiscaal stimuleren van de aanschaf van schone auto's.

De PvdA vindt het nieuwe milieubeleidsplan “een stap in de goede richting”, maar is, net als de milieubeweging, teleurgesteld dat het kabinet niet met meer concrete voorstellen is gekomen voor de terugdringing van geluidhinder, verzuring en CO2. D66 dringt aan op harde afspraken tijdens de formatie.

De VVD is het positiefst over het milieuplan, al tekent ze wel aan dat vergroening van het belastingstelsel de burger niet in de portemonnee mag treffen.