Kwart van Zutphense brandweer is vrouw

ZUTPHEN (ANP) - De typische mannenberoepen worden schaarser. Timmervrouwen, politieagentes, vrouwelijke ambtenaren; niemand kijkt er nog vreemd van op. De brandweer vormt een vreemde eend in de bijt.

Nederland telt 22 500 vrijwillige brandweerlieden en 3 900 beroeps. Slechts 1,5 procent is vrouw. De wervingscampagnes van het ministerie van binnenlandse zaken ten spijt, wil het niet vlotten met het beleidsvoornemen om meer brandweervrouwen in dienst te nemen.

De gemeente Zutphen vormt een gunstige uitzondering. Tientallen vrouwen reageerden op een aantal vacatures van de plaatselijke brandweer. Na een selectieprocedure zijn twaalf vrouwen deze week begonnen aan een opleiding van twee jaar. Binnenkort bestaat een kwart van het Zutphense korps uit vrouwen.

Onwennig zetten de Zutphense vrouwen tijdens de eerste opleidingsdag de brandweerhelm op. “De volgende keer toch maar geen oorbellen in”, verzucht een deelneemster. Het eerste cursusonderdeel staat in het teken van persoonlijke veiligheid, zoals het omgaan met een persluchtmasker. Onder leiding van een mentor gaan ze vanaf de eerste dag mee als de brandweer moet uitrukken. “In eerste instantie vooral om te kijken hoe we werken”, aldus brandweercommandant Van Zanten.

De twaalf zijn uitgerust met een semafoon en 24 uur per dag oproepbaar. Dat vergt voor de meesten wel wat organisatievermogen. Het werk van Petra Zevalkink (32), lerares, kan bij calamiteiten worden waargenomen door collega's. Huisvrouw Bernadette van de Veen (36) heeft afspraken met de buren over de opvang van haar twee kinderen.

Conditietest

In 1992 en '93 startte Binnenlandse zaken de eerste landelijke wervingscampagnes onder vrouwen. De resultaten waren teleurstellend. Het leverde slechts honderd brandweervrouwen op.

In Amsterdam wordt continu getracht meer vrouwen voor het beroepskorps te werven. Met weinig succes. Onder de 500 beroeps zijn slechts twee vrouwen. “We krijgen jaarlijks enkele tientallen aanmeldingen binnen, maar het percentage dat door de conditietest komt is zeer klein”, zegt een woordvoerster van de afdeling personeelszaken.

Om de kansen voor vrouwen te vergroten, start Amsterdam binnenkort een eenjarige vooropleiding. Daarna kunnen de vrouwen doorstromen naar een vervolgopleiding. In Utrecht is de score onder de 180 beroeps, onder wie vier vrouwen, en 50 vrijwillige brandweerlieden (twee vrouwen) evenmin rooskleurig. “Jammer dat het percentage vrouwen niet hoger ligt”, aldus plaatsvervangend brandweercommandant Pieter Veraart. “Een gemengde bezetting geeft een toegevoegde waarde, omdat vrouwen problemen en oplossingen vaak vanuit een andere invalshoek benaderen dan mannen. Bovendien bevordert een betere afspiegeling een open werksfeer.”

In Utrecht start over twee weken een nieuwe opleiding voor mensen die langer dan een jaar werkloos zijn. De wervingscampagne leverde 150 sollicitaties op. Slechts vier vrouwen reageerden, van wie er één aan de opleiding begint. “Onbekend maakt onbemind”, vermoedt Veraart de geringe animo onder vrouwen. “We zullen op scholen meer aan voorlichting moeten doen, om meisjes en jonge vrouwen te attenderen op de carrièremogelijkheden bij de brandweer.”

Niet bekend

Het succes van de Zutphense wervingscampagne verklaart Van Zanten door het persoonlijke karakter van de campagne. “We hebben alle inwoonsters tussen de 20 en 36 jaar aangeschreven. Dat heeft veel losgemaakt. Bij veel buurvrouwen en vriendinnen werd er druk over gepraat. Vaak besloten ze zich gezamenlijk aan te melden. Dat werkte duidelijk drempelverlagend.”

Na een jaar mogen de vrouwen zich brandwacht noemen. Wie ook het tweede opleidingsjaar goed afsluit, wordt brandwacht eerste klas. Het enthousiasme onder de deelneemsters is groot; vrijwel allemaal willen ze na het tweede jaar verder leren.