Wijers pleit tevergeefs

Van onze correspondent BRUSSEL - Minister Wijers van economische zaken heeft gisteren in Brussel geen gehoor gekregen voor de suggestie om - net als de staalsector - ook de vliegtuigindustrie te saneren met overheidsmiddelen.

Wijers had niet anders verwacht; de Europese partners erkennen de problemen, maar beseffen ook dat er wat meer ruimte komt als één van de bedrijven - Fokker - zou wegvallen.

“Het is te gek voor woorden dat de vliegtuigindustrie, die zo veel geld verliest, al zes jaar praat zonder tot Europese samenwerking te komen. Dat zegt iets over die industrie, maar dat zegt ook iets over de nationale overheden”, aldus Wijers in Brussel. Hij had er de problemen in de vliegtuigindustrie besproken met zes collega's van vliegtuigbouwende landen (Zweden, Groot-Brittannië, Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje).

Iedereen ziet dat Europa op de markt voor kleinere verkeersvliegtuigen niet kan concurreren. Maar niet iedereen trekt daaruit dezelfde conclusie. Wijers kritiseerde de overheden die de verliezen van hun vliegtuigbouwers blijven dekken: “Nationale middelen die nu worden gebruikt om verliezen te dekken, zou je kunnen aanwenden voor structurele maatregelen”.

Bouwers van kleinere vliegtuigen zijn te talrijk en te klein in Europa. Ook de Europese Commissie betreurt dat en had graag een Europese samenwerking gezien. Maar, zegt Brussel, als de industrie daarvoor geen plannen maakt houdt alles op. De staalsector is sinds de Tweede Wereldoorlog gereguleerd door het EGKS-verdrag, dat Brussel de mogelijkheid bood in te grijpen in crisissituaties. In andere sectoren zijn dergelijke maatregelen vrijwel ondenkbaar. Ook in de vliegtuigindustrie, al was het alleen al omdat niet alle EU-lidstaten vliegtuigen bouwen. En de landen die wel vliegtuigen bouwen, hebben niet altijd dezelfde belangen.

Wijers was niet naar Brussel gekomen met hoop op een verlichting van Fokkers problemen. “Europa denkt in termen van jaren. Ik moet denken in termen van weken”, zei hij, “Werken aan een nieuwe generatie technologisch hoogwaardige vliegtuigen voor de volgende eeuw is mooi. Maar het is je verdiepen in de binnenhuisarchitectuur terwijl het huis in brand staat.”

De problemen rond de Nederlandse vliegtuigbouwer zijn buiten Nederland niet onopgemerkt gebleven. “Fokker resoneert door Europa”, zei Wijers, “Men begint zich te realiseren dat de Europese samenwerking in de vliegtuigindustrie versneld moet worden.” Fokker schiet daarmee weinig op. Maar mocht de vliegtuigbouwer - of delen daarvan - in leven gehouden kunnen worden, dan is Europese samenwerking ook op langere termijn wel degelijk van belang voor Nederland.

Over de overlevingsscenario's voor Fokker wilde Wijers niets kwijt. Hij ontkende een voorkeur te hebben voor Nederlands kapitaal om Fokker te redden. “De mogelijkheden van Nederlandse financiers worden nagegaan, als één van de vele scenario's.”