Niets te verliezen

'Nachtelijk topberaad over Hebron-akkoord', kopte de krant gisteren. Het zou evengoed de kop bij Genesis 15 kunnen zijn, waarin God op een nacht, via een curieus ritueel, het verbond met Abraham sluit.

De naam Hebron betekent ook verbond, vereniging. Voorwaar, een schone opdracht. Ze doen dan ook net of ze tot overeenstemming willen komen, de macho-mannetjes die daar nu heersen, of zouden willen heersen, maar de mitrailleurs staan zoals altijd op scherp.

Je vraagt je af of Abraham zich niet om ligt te draaien in dat aartsvaderlijke graf, waarvan de rechten worden betwist door zijn bloedeigen zonen. Welbeschouwd heeft hij zelf de kiem gelegd van de huidige haat, door bigamist te zijn met vrouwen tussen wie grote rechtsongelijkheid bestond. De ongerechtigheid der vaderen wordt kennelijk tot in geslacht x bezocht.

De wereld is zo wijd en mooi. Onbegrijpelijk dat zo'n stel hanen kift om een paar vierkante kilometer erf. En niet eens zo'n fraai of vruchtbaar erf, alleen heilig volgens een bepaalde opvatting. Zelf was ik allang weggeweest, want ik ben een escapist bij ruzies die ik niet persoonlijk heb uitge- dacht. Dat anderen zich een uniform, geloof of ideologie aan laten meten om mensen dood te schieten die ze totaal niet kennen, is voor mij een van de grote raadsels van dit bestaan. Je moet wel van het gemier in Hebron weten, omdat de voorpagina er tegenwoordig dagelijks mee begint, maar met een variatie op het spreekwoord loop ik, als twee honden vechten om een been, als christenhond met de staart tussen de benen heen. Moorden jullie elkaar maar uit jochies, dan blijf ik zo ver mogelijk uit jullie buurt vandaan. Er zijn nog zo oneindig veel plaatsen op aarde waar niemand om twist, en waar God, als je daar volksetymologisch het begrip 'goed' in wilt lezen, veel duidelijker aanwezig is dan op die zogenaamde heilige plaatsen, waar zo vaak de heilige drie-eenheid Commercie, Achterlijkheid en Geweld heerst, of minstens één van de drie.

Dat je op sommige plekken overrompeld kunt worden door gevoelens van uitzinnige verwondering en ontzag, een heilig moment kunt beleven, weet ik, maar dat dit speciaal en alleen in Jeruzalem, Mekka, Poona, Rome, Glastonbury of dergelijke zou moeten zijn, geloof ik gewoon niet, want is mijn ervaring niet. Op bergen en in dalen, ja overal is God. Misschien kan ik wel wegwandelen omdat ik niets bezit, dus niets hoef te verdedigen. Ik hoor niet tot een stammengodsdienst en bezit geen vierkante millimeter grond. Het moet een heel ander levensgevoel zijn, als je bezittingen hebt en bovendien de ware godsdienst belijdt. Dan wil je kennelijk paal en perk stellen, desnoods met bommen en granaten. Wie niets bezit, heeft niets te claimen en niets te verliezen. Je weet dat je nergens rechten hebt, of alleen tijdelijke en beperkte als je een kaartje koopt. Je hoeft geen begeerte te hebben, want bezit is toch onbereikbaar. Het heeft geen zin het heil in heilige huisjes te zoeken, in andermans bezittingen dus, buiten jezelf.

Maar je vindt het misschien pas echt als je helemaal niets meer bezit. Zoals de zwervende Jolanda Zwijnenberg onlangs dichtte in de daklozenkrant: 'M'n echte huis zit in mezelf/dat is mijn thuis/Ik maak het heel erg fijn en warm/en kalm en rustig/want dat is (van) mezelf/en niemand kan het van me afpakken.'