Airbus en Boeing hebben hun lesje wel geleerd

Het aantal orders (898) dat Boeing, Airbus en McDonnell Douglas vorig jaar samen ontvingen, is het op één na grootste uit de historie. In 1989 kregen de drie samen maar liefst zo'n 1 500 orders. Dat was op het toppunt van een soort collectieve gekte. De wereld had toen, net als nu, een aantal jaren van sterke groei achter de rug en de maatschappijen dachten dat die groei wel zou aanhouden. Daardoor liepen de orderboeken zo vol dat de productie-capaciteit voor de eerstkomende jaren uitverkocht raakte.

Een jaar later brak de Golfoorlog uit. Voor het eerst sinds 1945 daalde wereldwijd het passagiersvervoer. Menig luchtvaartmaatschappij ging bijna of zelfs helemaal failliet. Boeing, net op stoom komend om record-aantallen vliegtuigen te produceren, moest tienduizenden medewerkers naar huis sturen.

Luchtvaartmaatschappijen en vliegtuigfabrikanten hebben hun kostbare les geleerd. Dat ze vorig jaar het op één na grootste aantal vliegtuigen ooit hebben besteld, lijkt daar misschien mee in tegenspraak, maar is dat niet. De luchtvaart is van 1989 tot eind vorig jaar wereldwijd met zo'n 40 procent gegroeid. Als er vorig jaar naar verhouding net zo veel vliegtuigen besteld zouden zijn als in 1989, hadden dat er dus 40 procent meer dan 1 500, ofwel 2 100, moeten zijn. Het werden er 898, relatief dus minder dan de helft van 1989.

De luchtvaartmaatschappijen zijn dus bescheidener geworden. Zij slagen er in hun vliegtuigen steeds beter te benutten. De toestellen vliegen meer uren per dag en met gemiddeld meer passagiers. Was het eind jaren tachtig al heel mooi om gemiddeld 70 procent van alle stoelen bezet te hebben, tegenwoordig is 80 procent al niet ongewoon.

Aan die ontwikkelingen komt echter een keer een einde. Vliegtuigen staan nu eenmaal noodgedwongen stil om passagiers te laten uit- en instappen. Tegelijk wordt het steeds moeilijker om vliegtuigen gemiddeld voor meer dan 80 procent vol te krijgen. En oudere vliegtuigen zijn weliswaar nog heel veilig, maar worden om milieuredenen meer en meer geweerd van westerse luchthavens. Bovendien kosten ze uiteraard steeds meer aan onderhoud.

Dus zullen de grote maatschappijen de komende jaren toch weer flinke aantallen vliegtuigen bestellen. Als Airbus en Boeing hun productie nu naar recordniveaus tillen, is dat heel wat minder overmoedig dan zeven jaar geleden.