Laatste poging Scalfaro crisis op te lossen

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - De Italiaanse president Oscar Luigi Scalfaro is gisteren aan een derde overlegronde begonnen met de politieke partijen over de kabinetscrisis. Als ook deze poging niets oplevert, lijken vervroegde verkiezingen onvermijdelijk in Italië.

Het staatshoofd probeert overeenstemming te vinden voor een overgangskabinet dat brede steun krijgt in het parlement en anderhalf jaar dient aan te blijven. In die periode zou de regering een aantal grondwetswijzigingen en herziening van het kiesstelsel moeten doorvoeren.

In de twee voorgaande consultatierondes die volgden op het aftreden van premier Lamberto Dini, begin deze maand, lukte het Scalfaro niet de rechtse Vrijheidsalliantie van Silvio Berlusconi op één lijn te krijgen met centrum-links, verenigd in de Olijfboom-coalitie. De partijen zijn het eens dat hervormingen doorgevoerd moeten worden, maar verschillen over de vraag welke. Bovendien is de politieke groepering van Berlusconi zwaar verdeeld over deelname aan een regering met de grootste linkse partij, de PDS.

Massimo D'Alema, de leider van de PDS, wil bij wijziging van de Kieswet de regels voor het bezit van tv-zenders veranderen om de invloed van Berlusconi in te perken. De mediamagnaat/politicus lijkt op zijn beurt voornamelijk geïnteresseerd in de overgangsregering om zijn zaakjes op orde te brengen, nu hij voor de rechter staat wegens corruptie. Gianfranco Fini, voorman van de postfascistische Alleanza Nazionale en bondgenoot van Berlusconi, is uit op versterking van de positie van de premier door die direct te laten verkiezen.

Berlusconi is geneigd ja te zeggen tegen centrum-links, maar zijn coalitiegenoot Fini wil daar niets van weten. De AN-leider zegt geen enkel vertrouwen te hebben in de PDS, maar wat meer is: bij verkiezingen zou hij èn het leiderschap binnen de Vrijheidsalliantie op Berlusconi kunnen veroveren, èn premier van Italië kunnen worden. Zijn partij doet het in de peilingen beter dan Berlusconi's Forza Italia, en bij directe verkiezingen voor het premierschap maakt Fini een goede kans.

De in het nauw gebrachte Berlusconi onderstreepte gisteren dat overeenstemming nog steeds mogelijk is. Om meer ruimte te scheppen voor overleg, heeft hij voorgesteld een voorlopige formateur aan te wijzen die zou moeten proberen de verschilpunten te overbruggen. Als kandidaat noemde hij Giuliano Amato, premier in 1992. In de kranten werd Carlo Azeglio Ciampi, eveneens ex-premier, naar voren geschoven.

PDS-leider D'Alema heeft echter al laten weten dat hij niets in het voorstel ziet. Hij kritiseerde Berlusconi's coalitie als onrealistisch en onduidelijk in haar standpunt, nu Fini blijft weigeren aan een brede regering mee te werken. D'Alema opperde dat het in dit klimaat beter is verkiezingen te houden.

Dat doet het ergste vrezen voor Scalfaro's derde poging de partijen tot elkaar te brengen. De besprekingen zouden vandaag worden afgerond.