Met een grote K voor een kleine beurs

Een kale muur. Wat hang je aan een kale muur? Een poster of een reproductie? Kan. Maar een goeie poster met een mooie lijst eromheen kost al gauw een paar honderd piek. En dan te bedenken dat je voor hetzelfde geld je muur kunt aankleden met échte, originele kunst, iets wat niemand anders heeft.

Op een plek waar je het niet zou verwachten, pal achter De Bijenkorf en pal naast de roemruchte 'Condomerie', drijft Rob de Ron sinds enige tijd zijn 'laagdrempelige' galerie 'Per Adres'. Bij binnenkomst stuit je op een schijnbaar willekeurig opgehangen ratjetoe aan kunstwerken en -werkjes, waar je eens goed voor moet gaan staan. Voor elk wat wils, lijkt het: 'olieverfjes', litho's, etsen, tekeningen, foto's, dicht op en door elkaar gehangen, je kijkt er haast naar als naar een stripverhaal.

De Ron: “Ik wil een grote variatie in techniek en stijl, mensen moeten de kunstwerken tegen elkaar kunnen afzetten. Ik heb hier een volle wand, van plint tot plafond, met werken van maximaal 40 x 40 cm, van een paar tientjes tot duizend gulden, weinig witruimte eromheen, weinig pretentie ook, dus niet dat sfeertje van één grote witte muur met één kunstwerkje eraan.” En geen gefluister, gewoon een 'inloop-galerie' met een keur aan betaalbare kunst. Je kunt bij wijze van spreken je maandelijkse aankoop van verantwoord vormgegeven en gekleurde preservatieven een pandje verderop, combineren met de koop van een ets, schilderij of zo'n prachtig Afrikaans Bakuba-kleedje. Want zelfs Afrikaanse kunst hangt er aan de muur.

Bakuba-kleedjes zijn ceremoniële kleedjes uit Kuba, een Bantoe-koninkrijk in voormalig Zaïre. Ze werden door zwangere vrouwen vervaardigd uit palmbladvezels. De kleedjes, die symbolen van leven en dood uitbeelden, worden tegenwoordig nauwelijks meer gemaakt. Ze zijn in het begin van deze eeuw naar West-Europa meegenomen door missionarissen, en ofschoon kunstenaars als Klee, Tzara, Masareli en Miró zich al lang geleden hebben laten inspireren door de prachtige geometrische figuren ervan, zijn de kleedjes nu pas 'ontdekt' en zelfs booming in de kunsthandel. Tristan Tzara, de grondlegger van de Dada-beweging, had zijn huis ermee vol hangen. De zelfde geometrische figuren zijn trouwens terug te vinden in veel Bauhaus-textiel uit de jaren twintig.

Het verhaal gaat, dat ergens in de jaren twintig een missionaris met zijn motorfiets een Kuba-dorp binnenreed. De man kon zich vervolgens verheugen in een massale belangstelling van de dorpelingen, die, naar hij dacht, vol bewondering en verbazing zijn motor bekeken. Bij nader inzien betrof het enthousiasme echter niet de herderlijke tweewieler, maar de geometrische patronen van het bandenprofiel...

De Ron: “De kunstenaars die hier exposeren, zijn goeddeels onbekend. Je moet kunnen kiezen voor een goed kunstwerk, niet voor een naam. Dat is ook de reden dat hier Afrikaanse kunst hangt. Die is anoniem. Ik beschouw dat als een mooie tegenhanger voor de kunst-van-de-grote-namen.”

Ook in galerie LaVi in de Amsterdamse Kerkstraat heerst een schijnbaar allegaartje aan schilderijen, beelden, etsen, litho's én een wand vol Bakuba-kleden. Galeriehouder Jacob van Brink is vooral geïnteresseerd geraakt in de geometrische vormtaal van de Bakuba's omdat hij die alsmaar terugvindt in de 'moderne' Europese kunst.

Heel bijzonder én betaalbaar zijn de Pygmee-tekeningen die Van Brink exposeert. Ook hier weer prachtige, geometrische patronen en organische vormen, die met natuurlijke pigmenten op stukken gestampte boomschors zijn aangebracht. Het materiaal is opmerkelijk soepel en wordt dan ook gebruikt als lendendoek. Net zoals de Bakuba-kleden, worden deze kledingstukken door vrouwen beschilderd. Merkwaardig is, dat vooral de vrouwen over opmerkelijke artistieke gaven blijken te beschikken; men heeft ooit geprobeerd om de schilderingen door mannen te laten maken, maar die kwamen niet verder dan het tekenen van cijfertjes.

Wie een beetje kaas heeft gegeten van moderne kunst, zal in de prachtige patronen en vormen van deze Pygmee-tekeningen onmiddellijk - en met verwondering - iets herkennen: je zou zweren dat sommige ervan rechtstreeks uit de ateliers komen van Klee of Miró.