Een tv-kok is beste reclame voor eco-groenten

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - De overheid kan nog zo haar best doen voor de biologische landbouw, uiteindelijk is een kok die in een veelbekeken tv-programma als Koffietijd werkt met biologische groente, toch de beste reclame.

Met zulke opmerkingen maakte minister Van Aartsen (landbouw, VVD) gisteren in de Tweede Kamer duidelijk voor welke dilemma's de overheid staat. Het kabinet wil heel graag dat er meer boeren natuur-vriendelijk gaan boeren. Ook is de minister er enorm voor dat gewone supermarkten de ecologische producten verkopen. Hoe meer mensen onbespoten groente op tafel zetten, hoe beter.

De minister staat, kortom, zeer welwillend tegenover het verschijnsel biologische landbouw. Hij heeft die mentaliteit ook omgezet in beleid. Tot het jaar 2000 is er 60 miljoen beschikbaar om de eco-teelt te stimuleren, de winkels te motiveren het spul in de schappen te leggen en de consument op te wekken milieuvriendelijk voedsel te eten. Tien miljoen meer dan was voorzien.

Meer kan de overheid niet doen, zegt Van Aartsen. Hij kan geen boer verplichten biologisch te boeren, geen consument gebieden eco-voedsel te kopen: “De overheid bepaalt niet wat de consument eet of koopt.”

GroenLinks, RPF en SGP weten dat ook wel, maar zij vinden die houding toch ietsje te afwachtend. “Soms gaat groei ons niet hard genoeg”, zegt GroenLinks-woorvoerster Vos. “Deze inzet is ons te bescheiden. Het is een stap vooruit, maar niet voldoende.” RPF'er Stellingwerf heeft daar ook argumenten voor: vanuit zijn christelijke perspectief dat de mens rentmeester is van de aarde, zou de biologische landbouw meer steun verdienen. Bovendien, zegt Stellingwerf, levert de milieuvriendelijke teelt producten waarmee niet genetisch is gemanipuleerd. “Had het niet wat meer gemoeten, wat meer gekund?”, vraagt een wat aarzelender Van der Vlies (SGP). Met het CDA vinden zij dat de minister zich een doel moet stellen: in 2005 moet op tien procent van de akkers biologisch worden geteeld.

Dat klinkt heel dapper, vindt ook de PvdA. “Maar het is niet meer dan symboliek. Want je kunt de minister er niet op afrekenen”, voegt Kamerlid Huijs daar snel aan toe. De minister voelt er niets voor. Want als hij streefcijfers opstelt dan wil hij die ook halen. Zo'n doelstelling is vooralsnog een slag in de lucht.

Ook VVD en D66 steunen de minister volledig, en niet alleen wat de streefcijfers betreft. Ze zien dezelfde dilemma's als de minsiter. “De biologische landbouw is me zeer dierbaar”, begint Ter Veer (D66) zijn betoog. Om er dan meteen bij te zeggen: “Maar we moeten deze methode niet zaligverklaren.” Ter Veer constateert dat het met de afzet niet echt goed loopt en dat de consumptie stagneert. Probleem bij het afzetten is, zegt Ter Veer, dat de grootwinkelbedrijven zo goedkoop mogelijk willen inkopen. “Dat is hun goed recht, daarvoor hoeven ze zich niet te schamen, maar het blijft wel een handicap.”

Realistisch

Zijn collega Blauw (VVD) wil ook graag realistisch blijven. Hij is blij dat er steeds meer belangstelling is voor biologisch boeren - hoewel nog slechts 0,7 procent van de grond op die manier wordt bewerkt. De VVD'er is ook tevreden dat het kabinet dat erkent. Maar hij wijst er anderzijds op dat een biologisch bloemen- en potplantenproject te Aalsmeer 'volkomen is mislukt.' Hij heeft ook zo zijn twijfels bij de mededeling dat maar liefst zeventig procent van de supermarkten dolgraag het biologisch product aan de man wil brengen. “Als ze zo enthousiast zijn, wat let ze dan een schap in te richten? Dan zou een geweldige impuls geven.”

“De consument is nu aan zet”, concludeert Van Aartsen. Maar die consument moet nog wel een beetje bewerkt worden. Daarom komen er promotiecampagnes, en postbus-51 spotjes. Met het geld wil hij best flexibel omspringen. Maar meer zit er voor de kritische minderheid niet in. De minister gaat geen extra geld voor de biologische landbouw vragen aan een werkgroep die zich buigt over de toekomstige verdeling van de schatkist. Hij is tegen een eko-keurmerk, want dat is toch alleen bestemd voor winkels waarvan nooit iemand heeft gedacht dat dat een gewone supermarkt was. En hij is er best voor de BTW op biologische groente en fruit af te schaffen - waarmee het dure biologische product aanmerkelijk goedkoper zou worden. Maar dat is een Europese zaak, die zeker niet onder het Nederlandse voorzitterschap geregeld kan worden. Niemand hoeft nog jaloers naar Denemarken te kijken, waar het zo waanzinnig goed zou gaan met de eko-verkoop. Daar lopen de cijfers nu terug, aldus Van Aartsen.

Van Aartsen zou persoonlijk al heel tevreden zijn als de 60 miljoen die hij beschikbaar stelt voor boeren, leveranciers en reclamemakers, gewoon opgaat. “Het zal”, verwacht hij, “een enorme inspanning zijn om die 60 miljoen vol te laten lopen.”