VADERLAND & MOEDERLAND

Fotograaf Kadir van Lohuizen trok een jaar lang op met de familie Blanker uit Amsterdam. Irma Blanker (47) is de één na oudste dochter uit een Surinaamse familie die de afgelopen jaren bijna in haar geheel is verhuisd van Paramaribo naar Nederland. Ze is verpleegkundige en heeft drie zoons: Eloï (18), Sergio (16) en Fürgill (11). Afgelopen zomer ging Irma voor het eerst terug naar Suriname, fotograaf Kadir van Lohuizen ging mee. Hij stelde een fotoserie samen over het leven daar en hier, het heimwee en de aanpassing. Vandaag deel 1.

Kadir van Lohuizen (33) leerde hen anderhalf jaar geleden kennen: “Ik wilde een serie maken over een Surinaamse familie. Ik zocht bewust een familie uit de Bijlmer. Want hoe ziet volgens het algemene cliché het gemiddelde Surinaamse gezin eruit? Zoals dat van Irma: een creoolse alleenstaande vrouw met een stel kinderen in de 'problematische' K-buurt in Amsterdam Zuid-Oost.”

De fotograaf wilde het alledaagse leven in beeld brengen, een ander naast de stroom vooral negatieve berichten over Surinamers in Nederland. Alsof dat beeld opgaat voor de doorsnee Surinaamse familie.

Een jaar later waagt Kadir van Lohuizen zich niet meer aan uitspraken over de vraag hoe gewoon of ongewoon de familie Blanker is. “Ze zijn gewoon wie ze zijn. Zijn het 'typische' Surinamers? Ik zou het niet weten. Hoe zien die eruit? Waarom zou er zoiets bestaan als een 'gemiddeld' Surinaams gezin terwijl je ook niet weet hoe een 'gemiddeld' Nederlands gezin er tegenwoordig uitziet. Ik betrapte mezelf ook erop dat ik een te vastomlijnd idee had over Surinamers in Nederland. Je loopt met dit soort projecten al snel op tegen je eigen vooroordelen.”

De dingen die hem het meest verrasten waren de sterke relaties binnen de familie en de grote wederzijdse betrokkenheid. Acht zussen, één broer en twintig kleinkinderen wonen inmiddels 'hier', in Amsterdam, Almere, Groningen, Rotterdam en Noord-Holland. Oma Blanker woont in Almere. Andere kleinkinderen zijn uitgevlogen naar Canada en de VS. Alleen een zus en een broer bleven achter in Paramaribo, maar de kinderen van de laatste zijn wél weer naar Nederland verhuisd. “Het is zo'n familie waarmee het meteen klikt. Een warm nest”, zegt Van Lohuizen. Ook de sfeer in de Bijlmer heeft hem aangenaam verrast. Hij verwachtte een buurt die voldeed aan het schrikbeeld, maar het was er levendig, gezellig, vol activiteiten.

Kadir van Lohuizen vergezelde Irma en haar familie van oktober 1995 tot en met oktober 1996. Hij heeft voor Trouw een fotoserie samengesteld. Nog maar weinig fotografen permitteren zich zulke tijdrovende projecten. Voor Van Lohuizen was het niet de eerste keer. In 1993-1994 volgde hij een jaar lang een Marokkaanse familie. De serie over de familie Rharib verscheen eind 1994 in Trouw en wordt komende maanden geëxposeerd in het Amsterdams Historisch Museum.

“Op die foto's kreeg ik zoveel reacties dat al snel het idee ontstond voor een vervolg. Ik ken toevallig een aantal Surinamers. Ik wist daardoor dat de beeldvorming erg eenzijdig is.”

Voor Irma Blanker geldt dat ook zij zich niet bepaald herkent in de berichten over werkloosheid, criminaliteit of andere ellende. Irma heeft een vaste baan als psychiatrisch verpleegkundige. Ze kwam in 1968 naar Nederland, keerde later terug naar Suriname om in 1988 alsnog voor Nederland te kiezen. Definitief. Ze kon alleen Fürgill, toen nog een peuter, meenemen.

In Suriname waren de perspectieven zo somber, dat het vertrek nauwelijks een keuze was. Ze moest, zei iedereen, al was het maar voor de kinderen. Hun vader bleef in Suriname. Irma en Humphrey hebben nooit samengewoond.

Drie jaar geleden zijn ook Eloï en Sergio naar Nederland gekomen, tieners al. Vooral Sergio moet zijn draai nog vinden. Hij heeft het moeilijk op school.

Irma denkt dat het beter voor de jongens zou zijn dat hun vader ook hier komt wonen. Maar of ze hem kan overhalen. is nog ongewis. Het zou voor het eerst zijn dat het gezin compleet is. In jaren.

Foto boven: De familie Blanker compleet, op oma's 70ste verjaardag in buurtcentrum Kwakoe. Het feest wordt groots gevierd, zelfs de familie uit Suriname, Canada en Amerika is overgekomen.

Foto midden: Irma en Fürgill (l) voor het eerst in acht jaar terug naar Suriname. Fürgill herinnert zich niets meer van het land. Eloï (r) brengt hen naar Schiphol. De fiets is een cadeau voor tante Henna in Paramaribo.

Foto onder: Fürgill heeft zijn vader Humphrey sinds zijn peutertijd niet meer gezien, nu vieren ze samen Keti Koti, het belangrijkste volksfeest in Suriname. Fürgill vindt het 'te gek'.