Populaire zender mag geen verslag doen van massademonstraties in Belgrado

BELGRADO - Een fax van het federale ministerie van verkeer en telecommunicatie maakte gisterenmiddag een abrupt einde aan de enige betrouwbare informatiebron over de al twee weken durende massaprotesten tegen het regime van de Servische president Slobodan Milosevic. Radiostation B-92 wordt tot illegale zender verklaard en is daarom uit de ether verwijderd.

De sfeer bij Radio B-92 is om één uur 's middags, een uur voor sluiten, nog prima: iedere buitenlandse journalist die wil weten hoe de enige vrije stem in de Joegoslavische ether het uitzenden vol weet te houden ondanks de permanente pogingen van de autoriteiten het signaal te storen is welkom. “De verhalen die we horen van luisteraars over de manier waarop ze ons toch nog weten te ontvangen zijn voor ons een geweldige motivatie”, zegt buitenlandredacteur Aleksandar Vasovic. “Eén man vertelde dat hij tijdens onze nieuwsuitzendingen de antenne van zijn radio in zijn mond hield, dat leverde proefondervindelijk het beste resultaat op. Een ander had ontdekt dat de ontvangst het beste was in de badkamer. Dus perste tijdens onze nieuwsbulletins het hele gezin zich in die veel te kleine ruimte.” .

Het bestaan van Radio B-92 was de overheid - al tijden vóór het losbarsten van de massale protesten tegen de manier waarop de Servische autoriteiten aan de haal zijn gegaan met de uitslagen van de plaatselijke verkiezingen - een doorn in het oog. Servië kent niet meer dan een handjevol onafhankelijke plaatselijke radiostations, met meestal een uiterst beperkt bereik. B-92, verreweg het bekendste onafhankelijke station werd vóór het losbarsten van de protesten door de autoriteiten slechts ervaren als hinderlijk. De gedetailleerde manier waarop B-92 echter berichtte over de door de officiële media aanvankelijk doodgezwegen demonstraties leidde al snel tot het inzetten van stoorzenders en nu dan tot sluiting van het station. Een redacteur probeert de moed erin te houden: “We brengen ook nieuws via Internet - en misschien beginnen we een krant”.

In de straten van Belgrado valt goed te merken dat na twee weken van demonstraties de spanningen toenemen. Tot een paar dagen geleden speelde de verkeerspolitie het spel nog mee door de straten waarlangs zich de tienduizenden betogers bewogen af te zetten en het autoverkeer alternatieve routes te suggereren. Daar zijn de agenten mee opgehouden; ze staan nu van een afstandje te kijken hoe alles vastloopt als om drie uur 's middags de stoet zich in beweging zet. Een enigszins overspannen ogende bestuurder doet alsof hij met zijn Yugo'tje op de stoet wil inrijden; onmiddellijk wordt het wagentje van alle kanten omringd door betogers die sussende gebaren maken.

- Vervolg op pagina 5

'Ik blijf hier komen totdat deze Balkan-dictator weg is' VERVOLG VAN PAGINA 1

“Als er geen politie is om de straat af te zetten zijn we onze eigen politie”, heeft Vuk Draskovic, een van de leiders van de Zajedno-oppositie net geroepen.

Drie dames van tussen de vijftig en zestig maken zich op om zich bij de stoet aan te sluiten. “Ik doe al veertien dagen mee”, meldt één van hen. “Ik heb de onvrijheid in dit land nog nooit zo erg gevoeld als nu. Dit moet de ergste dictatuur zijn die er bestaat. Zolang deze persoon aan het hoofd staat is er geen uitweg voor ons, geen fatsoenlijke manier van leven. Ik blijf meedoen tot we ons doel bereikt hebben.” Haar vriendin valt haar bij. “Vanwege de mensen die hier aan het bewind zijn hebben mijn kinderen het land verlaten. Ze zijn geëmigreeerd. Naar Nieuw Zeeland. Of ik ze ooit terug zal zien is de vraag.” De derde vrouw legt uit wat haar zo woedend maakt: “Ik ben arts, maar met die man lijkt mijn leven op dat van een bedelaar op blote voeten: geld voor schoenen heb ik niet. Ik blijf hier komen totdat deze tiran, deze Balkan-dictator is weggejaagd.”

“Elke gewetensvolle burger hoort hier te zijn”, is het antwoord van een keurige heer van middelbare leeftijd in antwoord op de vraag waarom hij met het protest meedoet. “Hoe lang we hier door moeten gaan is een moeilijke vraag. Maar ik blijf tot het bittere einde meedoen. Het moet anders. We hebben recht op een fatsoenlijk leven. En tot het zover is blijven we hier elke dag om drie uur komen.”

“We blijven hier tot de eeuwigheid als dat moet”, lacht een jonge vrouw. Ze draagt een Zajedno-button met het opschrift: 'We laten ons onze verkiezingsoverwinning niet afpakken'. “Elke dag doe ik mee. Ik denk dat het vertrek van Milosevic eraan zit te komen. Dat is wat we willen.” “We steunen dit protest omdat het de enige manier is om van Milosevic en zijn kliek af te komen - op vreedzame manier”, zegt een 30-jarige man. Hij heeft zijn studie werktuigbouwkunde afgemaakt, maar kan geen baan vinden. “Ik heb geen overspannen verwachtingen, ik stel me heus niet voor dat alles straks opeens vanzelf veel beter zal gaan, maar alles is beter dan wat we nu hebben.”