Bedrijfsonderzoeker Lakeman voorzag debâcle al in 1992

Van onze redactie economie AMSTERDAM - “Ik hoop dat het binnen drie jaar uit elkaar spat. Want dat zou betekenen dat Fokker weer vrij komt.”

Hij heeft er vijf maanden langer op moeten wachten, maar de wens die Pieter Lakeman van de Stichting onderzoek bedrijfsinformatie (Sobi) in augustus 1992 uitsprak, wordt tegen vrijwel ieders verwachting in dan toch werkelijkheid. Dasa, Fokker en de Nederlandse overheid waren al een half jaar over de overname aan het onderhandelen, toen Lakeman met zijn sombere visie kwam. Als een van de weinige buitenstaanders had hij de moeite genomen de jaarverslagen van Dasa door te spitten. “Als je die leest, blijkt Dasa een ontzettend slechte tent te zijn”, aldus de bedrijfsonderzoeker in 1992. “Met de beste wil van de wereld kan ik niet zien dat het bedrijf over drie jaar nog bestaat.” Met het afschrijven van Fokker is van het ambitieuze Dasa inmiddels weinig meer over.

Lakeman baseerde zijn kritische houding onder meer op de winst die Dasa over 1991 rapporteerde. Volgens de boeken bedroeg die 50 miljoen Duitse mark. Maar volgens Lakeman was dat resultaat opgepoetst met maar liefst 983 miljoen aan oneigenlijke winsten. Zodat er eigenlijk een verlies van 933 miljoen mark moest worden gemeld.

Lakeman vindt het nu vooral kwalijk dat er drie voor Fokker belangrijke jaren verloren zijn gegaan, jaren waarin een echte Europese samenwerking tot stand had moeten komen. “Dasa heeft getracht door Fokker de Europese hegemonie te bereiken. Ze zijn daarbij te arrogant geweest en hebben de potentiële partners te veel op de tenen gestaan. Na drie jaar Dasa staat Fokker er nu veel slechter voor dan in 1993.”