Nachtje slapen in een schilderij

AMSTERDAM - “Het gaat allemaal over seductie, versieren en versierd worden”, vertelt kunstenaar François Gervais tijdens de opening van kamer 502 in Hotel Winston in de Amsterdamse Warmoesstraat. De muren van de kunstkamer, gesponsord door condoomfabrikant Durex, zijn beschilderd met afbeeldingen van flanerende dames en flirtende mannen.

“Ik heb het onschuldig gehouden, alleen het plafond is erotisch”, zegt Gervais, die al tien jaar in Nederland woont, maar zijn Franse accent cultiveert. Hij gebiedt iedere verslaggever die langskomt naast hem op het bed te gaan liggen om het plafond te bekijken. Een abstracte tekening van een man en vrouw die de liefde bedrijven.

Hotel Winston is na een grondige verbouwing heropend. Onder het motto 'Amsterdam binnen' zegt het hotel vierentwintig uur kunst, cultuur en vertier te bieden. Met optredens, een wekelijkse poëzie-avond, en een site op Internet. Behalve de Durex-kamer, zijn de overige 66 kamers neutraal opgeknapt. Die moeten binnen twee jaar ook worden getransformeerd door kunstenaars in samenwerking met sponsors. Heineken en Philip Morris (Chesterfield) hebben al toegezegd om een bedrag tussen de 35 000 en 50 000 gulden neer te leggen.

“In 'La Chambre Durex' moet je met z'n tweeën zijn, anders is het deprimerend”, vindt Gervais die er zelf al met zijn geliefde heeft gelogeerd. Dat beviel goed. De kamer heeft een laag plafond, daarom zijn de weinige meubels laag gehouden. Het is een knusse, lichte kamer, verstoken van televisie, telefoon, radio of klok. Een kamer waar je de tijd kunt vergeten, en je je in een schilderij waant. Tenminste, als je de stadsgeluiden negeert. Want het dronken gelal dat bij sluitingstijd door het straatje galmt, vrijwel direct gevolgd door het lawaai van drankleveranciers vroeg in de ochtend, wekken sluimerende romantici ruw uit hun slaap.

De Warmoesstraat ligt op de rand van de rosse buurt. Behalve onder junks en hoerenlopers is het straatje populair onder kunstenaars, artiesten en rugzaktoeristen op zoek naar een goedkope overnachting. De laatsten kunnen voor 35 gulden in Hotel Winston terecht op een slaapzaal op de begane grond. De Durex-kamer kost 125 gulden per nacht, dat is even duur als de gewone tweepersoons kamers met douche. In totaal zijn er nu 192 slaapplaatsen.

Het bijna honderd jaar oude hotel, omgeven door de ranzige sfeer van seks, drugs, spreekt tot de verbeelding. Begin jaren negentig verschenen er in verschillende media sfeerverslagen over de oude hotellobby die tot diep in de nacht iedere vergunning aan de laars lapte.

Daarna liep het storm, vertelt eigenaar Frans Verlinden tijdens de feestelijke opening. “Vaak stond er een rij van dertig man buiten te schreeuwen om naar binnen te mogen.” Het succes werd bijna de ondergang van het hotel. Verlinden kreeg de politie aan de deur vanwege geluidsoverlast, de milieudienst vanwege de tochtige kamers in het hotel, de brandweer vanwege het brandgevaar en de keuringsdienst van waren in de keuken. “We werden door de hele ambtenarij onder de loep genomen en bleken niet te voldoen aan de moderne eisen.”

Slechts 25 kamers mochten open blijven. Om na de officiële sluitingstijd in de hotellobby te mogen, kregen mensen een pasje, waarop het nummer van een niet-bestaande kamer stond. Het aantal uitgereikte nepsleutels in omloop liep in de duizenden. “Het was een uit de hand gelopen grap. Op een gegeven moment stonden we voor de keuze. Of stoppen, of een nieuwe vorm kiezen.”

Twee jaar lang stond het hotel in de steigers. Eerst werd het ontbijtzaaltje verbouwd, dat nu ook dienst doet als nachtcafé. Het café is tijdens de verbouwing altijd open gebleven. Soms moesten bezoekers zich door een smal gangetje wringen en over leidingen klimmen om binnen te komen.

Verlinden stond vroeger altijd zelf achter de bar, en kende de vaste klanten, zo'n driehonderd mensen, bij naam. Veel kunstenaars, artiesten, schrijvers en journalisten, vertelt hij. Ook zij maakten zich zorgen over hun stamcafé en kwamen met plannen. Zo is stamgast Bert Wils - nog steeds in bezit van het kaartje voor de niet bestaande kamer nummer 5000 - tot creatief directeur benoemd. Hij heeft een netwerk aan contacten met artiesten en verzorgt de programmering in het verbouwde café Winston Kingdom. De inrichting van de kunstkamers is uitbesteed aan de werkgroep 'It's an art to use it.'

De eigenaar zelf houdt de creatieve invulling liever van een afstandje in de gaten. Verlinden: “Ik ben niet het type dat zich mengt in zware discussies over kunst. Ik heb ook geen hoger doel voor ogen, zoals kunst dichter bij de gewone mens brengen. Mijn enige criterium is dat het voor mijzelf begrijpelijk blijft. Ik weet alleen wat ik mooi vind, en wat niet.”

Nog minder begrip voor creativiteit heeft zijn vader, Frans Verlinden senior, handelaar in onroerend goed en grote geldschieter achter het project. Hij ziet het resultaat van zijn investering voor het eerst tijdens de opening. Senior komt tijdens het interview binnenlopen, glas wijn in de hand: “Het gaat om de toegevoegde waarde, als het financieel niets oplevert, stoppen we ermee. Je moet ze in de gaten houden, die kunstenaars”, zegt Verlinden senior beslist, en hij begeeft zich weer naar de bar. Verlinden junior: “We hebben dit allemaal los van mijn vaders visie ontwikkeld en hij is nogal verbaasd over de vaart waarmee het is gelopen. Hij is een kritische man en een zakenman in hart en nieren.”

Een beetje spijt over het verlies van het unieke karakter van het vroegere Winston heeft Verlinden wel. “Maar ik hoop dat de kern is gebleven. Dat Winston een plek blijft waar openheid, laagdrempeligheid en een huiskamergevoel heerst. Waar kunstenaars en muzikanten zich spontaan aanmelden om op te treden. Ik hoop dat ook de oude ploeg zich kan vinden in het Winston nieuwe stijl.”

Dat blijkt daags na de opening. Een experimentele jazzformatie moet in Winston Kingdom bijdragen aan de kunstzinnige sfeer. Maar als het café om drie uur 's ochtends sluit, verhuizen de onverbetelijke kroeggangers naar de naastgelegen lobby, waar alcoholisten, toeristen en bekende Amsterdammers als vanouds gebroederlijk aan de bar hangen. Programmamaker Daan Ekkel vangt een mooie dame op die van dronkenschap niet meer op haar benen kan staan, acteur Pierre Bokma maakt luidruchtig ruzie met - zo kan het hele café uit de woordenwisseling opmaken - een ex-geliefde. Veel verschillende mensen, met één ding gemeen: als ze in de lobby belanden, zijn ze ladderzat.