Wallage wedt: PvdA wint met degelijker opereren dan VVD

DEN HAAG - PvdA-fractieleider Wallage weet ook wel dat elke toekomstvoorspelling over de omvang van zijn partij zo wankel is als een stapeltje flippo's op een hedendaags schoolplein.

Waar steeds meer kiezers 'zwevend' zijn en waar grote gevestigde politieke partijen door heel Europa van de ene op de andere verkiezing fikse tuimelingen maken, raken politici nu eenmaal steeds onzekerder over de omvang van hun toekomstige aanhang.

Toch begaf Wallage zich gisteren tijdens een discussie-bijeenkomst in Den Haag maar eens op het gladde pad: hij waagde zich aan een voorspelling over de bewegingen van het Nederlandse electoraat de komende jaren. En natuurlijk pakte dat niet al te somber uit voor zijn partij.

“Ik geloof niet dat deze regeringssamenwerking op termijn zoveel riskanter is voor de PvdA dan voor de VVD.”

Oude vijand

Wallage geeft daarmee tegengas aan bespiegelingen dat juist de PvdA z'n eigen gezicht verliest in de huidige coalitie met de VVD, de oude vijand. Nu valt het nog niet zo op, redeneert de tweede man van de PvdA, maar de VVD zal in dit kabinet op den duur ook wel degelijk problemen krijgen met de eigen herkenbaarheid.

Teken aan de wand: Bolkesteins reactie op het recente kabinetsbesluit om de koppeling tussen lonen en uitkeringen te herstellen. De VVD-leider riep toen ijlings dat dat nu eenmaal het gevolg was van de compromissen-politiek die ook bij deze coalitie hoort. Even was het de beurt aan de VVD om in te leveren op het eigen profiel, stelde de PvdA tevreden vast.

Weddenschappen

In het zaaltje bij het Haagse discussieforum 'De Batterij' gaf Wallage iets van zijn persoonlijke electorale verwachtingen bloot. Hoe komt zijn partij er straks voor te staan, na de val bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen van 49 naar 37 zetels?

Wallage: “Ik heb inmiddels de eerste weddenschappen al weer afgesloten. Mijn voorspellingen van het nieuwe aantal Kamerzetels beginnen allemaal met een vier. En laat nu niet een cynicus roepen dat daar dan geen cijfer meer achter komt.” Meer dan veertig PvdA-zetels dus, straks na een goed verloop van het eerste kabinet-Kok

Veel zal afhangen van het imago van Wim Kok als een degelijke verantwoordelijke bestuurder. Wallage gaat er van uit dat er juist door die degelijkheid iets te winnen is van de huidige VVD. Verantwoording nemen levert uiteindelijk kiezers op, is zijn overtuiging. En op dat front doet Bolkestein het momenteel nu juist verkeerd. Hij onttrekt zich te vaak aan het kabinetsbeleid.

Wallage: “De VVD probeert op dit moment èn regeringsverantwoordelijkheid te nemen èn de oppositiepartij uit te hangen. Dat loopt een keer fout. Op een zeker moment wegen de mensen op hun hand of er echt verantwoordelijkheid wordt gedragen.”

Van Agt

Voorbeelden zijn er volgens Wallage te over, die aantonen dat oppositievoeren niet loont en regeringsverantwoordelijkheid wel. Van Agt scoorde als premier goed met een keihard bezuinigingsbeleid, Lubbers was succesvol omdat hij niet om de problemen heen liep maar er midden in dook, Kok wist als sobere minister van financiën het verlies van de PvdA tenministe nog binnen de perken te houden.

Zo moet de PvdA opnieuw aanslaan als een partij die niet te beroerd is om lastige problemen aan te pakken, luidt kortom de strategie-Wallage. En zo verwacht hij zijn partij met een heel ander recept uit het electorale dal te halen dan VVD-leider Bolkestein ooit voor de PvdA voorschreef.

Want toen Bolkestein eind vorig jaar tijdens een spreekbeurt bij de Vlaamse liberalen eens de risico's analyseerde van een herstel van de 'failliete' sociaal-democratie, kwam hij tot een andere slotsom. Bolkestein is er van overtuigd dat de sociaal-democraten weer zullen winnen als te veel kiezers slachtoffer worden van te harde ingrepen in het sociale stelsel.

Verzorgingsstaat

Wallage: “Electoraal herstel voor de sociaal-democraten kan zich voordoen als een aanzienlijke groep kiezers op korte termijn het slachtoffer van de herijking van de verzorgingsstaat dreigt te worden”, zei Bolkestein toen. Hij verwees naar Zweden waar de sociaal-democraten weer terug keerden in de regering en naar sommige Oosteuropese landen, waar een deel van de kiezers, teleurgesteld in de vrije markt, nota bene weer z'n heil zoekt bij de oude communisten.

Bolkestein vreest daarmee blijkbaar een sociale PvdA als succesnummer in een volgende verkiezingsstrijd. Maar Wallage zelf baseert zijn optimistische weddenschappen meer op een degelijk bestuurlijk PvdA-imago.