Guido Gezelle krijgt een 'softe swing' op Boekenweek-cd

AMSTERDAM - Slauerhoff swingt. Niet op papier, maar wel op muziek. Zeker als de popgroep Herman en ik met zijn teksten aan de gang gaat. Dan verandert het liefdesgedicht 'Woorden in den nacht' opeens in een broeierig nummer.

Het lied staat op de cd 'Denkend aan de Dapperstraat' die komende zaterdag wordt gepresenteerd tijdens de Nacht van de poezie. De schijf is in de komende Boekenweek voor nog geen vijftien gulden te koop in de boekwinkel. Met deze actie wil de stichting CPNB poezie ook onder de aandacht van muziekliefhebbers brengen.

Aan de cd werken zestien Nederlandse en Vlaamse artiesten mee. Zij hebben allemaal een gedicht van hun lievelingsdichter uitgezocht. Hun keuze varieert van klassiekers als Achterberg en Marsman tot hedendaagse poeten als Lucebert en Rawie.

Een staalkaart van de Nederlandse dichtkunst pretendeert de cd niet te zijn, zegt CPNB-medewerker Just Enschede. “Kenners zullen vast witte plekken kunnen aanwijzen. Maar we hadden de beperking dat de gedichten geschikt moesten zijn voor een muzikale bewerking. Niet te lang, want de nummers mochten niet meer dan drie minuten duren. En de tekst moest al een eigen ritme hebben.”

Bij Guido Gezelle's gedicht 'Er viel 'ne keer' is dat zeker het geval. Maar dat is dan ook opgedragen aan Beethovens Septet. 'Het bladje dat op het water wentel-winkelwenkelt, zoo rompelend en zoo rimpelend', roept op papier al melancholieke klanken op. In die sfeer heeft de Vlaamse acteur Jan Decleir het lied dan ook op de plaat gezet - met een subtiele gitaarbegeleiding van Henny Vrienten.

De initiatiefnemers van de cd wilden voorkomen dat de gezongen gedichten een al te gekunstelde indruk zouden maken. Maar een lekker ritme was daarvoor niet de enige eis. De artiesten moesten ook een beetje durven rotzooien met de poezie. Dat lukte alleen als ze er niet teveel ontzag voor hadden.

Bram Vermeulen lijkt zo iemand die is grootgebracht met een heilige eerbied voor de dichtkunst. Hij volgt tenminste letterlijk de tekst van Remco Campert als hij zingt dat hij de liefde moe is. Zijn Vlaamse collega Els de Schepper springt heel wat vrijer om met het gedicht van Hans Andreus. Bij haar knalt het eruit: 'Na al het geluk: ik ken je niet'.

Nog zo'n eigengereide zanger is Joop Visser. Hij heeft de twee versies van 'Denkend aan Holland' ingenieus aan elkaar gemonteerd. Eerst beschrijft hij de brede rivieren die traag door oneindig laagland gaan (Marsman), dan ziet hij waardepapieren snel door begerige vingers gaan (Komrij). En hij schroomt niet om af en toe flinke stukken te herhalen.

Zo zijn er wel meer gekke, originele nummers op de cd te vinden. Maar de muziek is over het algemeen iets te eenvormig. Waarom geen rappers, housers en gierende gitaren? Just Enschede: “Het is waar dat de softe swing op deze cd overheerst. Maar de tekst komt nu eenmaal beter tot zijn recht als je er geen stampende refreinen doorheen gooit. Als we popgroep Raggende Manne hadden gevraagd 'Denkend aan Holland' op muziek te zetten, was het effect zeker anders geweest. Maar ik weet niet of we meer mensen voor de poezie winnen met een baslijn die uit de onderbuik komt.”

Liever bereikt de CPNB dat cabaretiers en zangers meer gedichten op hun repertoire zetten. Ze hoeven niet altijd nieuwe teksten te laten schrijven; in de boekenkast staat al genoeg materiaal te wachten.

Het bewijs dat Nederlandse teksten geschikt zijn voor de popmuziek hoeft de cd niet te leveren. Dat is achttien jaar geleden al gebeurd toen de plaat 'Zing je moerstaal' uitkwam. Daarop brachten artiesten en groepen zoals Earth en Fire, Bots en Boudewijn de Groot teksten van bekende dichters. Maggie McNeal had toen nog een grote hit met 'Terug naar de kust' van Teun de Winter.

Voor het geval dat dat deze keer ook lukt, ligt er al een videoclip klaar met het nummer van Els de Schepper.