PDM overschrijdt medische en ethische grenzen ruim

Van onze sportredactie AMSTERDAM - 'Dopingschandaal PDM onthuld', stond er gisteren als kop op de voorpagina van één van de dagbladen van de VNU. Twee voor 'De Limburger' werkzame journalisten hebben aan de hand van gerechtelijke onderzoeken tegen de voormalige ploegarts Wim Sanders details boven water gekregen van een zaak, waarvan menig insider in de wielerwereld allang bevroedde dat ie op zijn zachtst gezegd 'smerig' is.

De in 1992 opgeheven professionele wielerploeg PDM kwam een jaar daarvoor door de geruchtmakende intralipid-affaire in een kwaad daglicht te staan. De gehele ploeg moest in Quimper de Tour de France verlaten. Alle renners waren misselijk geworden van bedorven intralipid. Het werd een schandaal - temeer daar die stof behalve als (legitiem) voedingssupplement ook als transporteur van anabole steroïden gekend is - maar de intralipidzaak bleek achteraf nog minder dan het spreekwoordelijke topje van de ijsberg te zijn.

Via een rechtzaak tegen de sport- en huisarts Sanders werd woensdag duidelijk dat de renners van PDM onder meer met grote regelmaat de stimulerende middelen ACTH en EPO (respectievelijk een hormonale stof en synthetische bloeddoping) kregen toegediend. Sanders stond formeel terecht wegens belastingfraude ter waarde van ruim een ton. Het belastende dossier telt meer dan 300 pagina's. Justitie kan hem de dopingpraktijken niet ten laste leggen, omdat daarvoor de wettelijke basis ontbreekt. De fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst FIOD had het illegale dopingnetwerk, waarin de Geleense arts de centrale figuur was, twee jaar geleden al bloot gelegd.

Hormoonpreparaten

Sanders verstrekte, zwart, aan ijshockeyspelers van Smoke Eaters, Limburgse amateurwielrenners, bodybuilders en wie er verder geld voor over had, prestatiebevorderende middelen. Zes assistentes van Sanders bekenden tegenover de officier van jusitie dat hun baas het hele scala, EPO, ACTH, amfetamine, testosteron en hormoonpreparaten, in voorraad had. Zo kocht hij bij apotheken in Limburg en het buitenland in de periode 1990 tot 1995 tenminste 178 ampullen Eprex, de handelsnaam van EPO. Bewijzen hiervoor werden gevonden in de rekeningen van apotheken en de administratie. Sanders verkocht ook Eprex aan soigneur Fons van Heel van Superconfex, de oude ploeg van Jan Raas. Zijn assistentes hield Sanders voor dat het om onschuldige vitaminepreparaten ging.

Ook PDM gaat in de affaire niet vrijuit. PDM stond voor Philips Dupont Magnetics, maar had, minstens zo waarheidsgetrouw, de afkorting van 'Positief Door Manipuleren' kunnen zijn. De ploeg werd meer dan eens in verband gebracht met ontoelaatbare medische experimenten en een plotseling sterfgeval (Johannes Draaijer), zonder dat daarvoor de harde bewijzen op tafel konden worden gelegd. Voormalig PDM-manager Manfred Krikke schroomde in die tijd dan ook niet journalisten voor de rechter te slepen om hun ongelijk aan te tonen. Dat dreigement heeft hij overigens geen enkele keer uitgevoerd. Logisch, naar nu blijkt.

In de VNU-bladen zei Krikke gisteren: “Toen we met PDM begonnen, spraken we met elkaar af dat we niet de meest ethische ploeg van het peloton zouden worden. Uitgangspunt voor de PDM-directie was 'geen dopingaffaires' en niet 'geen dopinggebruik'. Binnen die grens konden we experimenteren met producten die op en over het randje waren.”

De rapen leken helemaal gaar toen UCI-voorzitter Hein Verbruggen ploegleider Jan Gisbers in het Rotterdams Dagblad de 'grootste gifmenger van het peloton in West-Europa' noemde. Gisbers ging in Benidorm (voor het WK wielrennen in 1992) op hoge toon verhaal halen bij de preses omdat hij begrepen had dat die 'kwaliteit' op heel Europa sloeg. Pas toen Verbruggen de kwalificatie nuanceerde, zoals boven aangegeven, had de Eindhovenaar naar zijn zin voldoende genoegdoening gekregen. Hij beschouwde het kennelijk als een geuzennaam.

Dat PDM ruim de grenzen van het medisch en ethisch toelaatbare overschreed, mag blijken uit het zwijggeld dat Sanders bij zijn gedwongen vertrek in oktober 1991 kreeg uitbetaald: 50 000 gulden wit en 75 mille zwart. PDM was over een periode van zes jaar werkgever van onder andere Sean Kelly, Erik Breukink, Raul Alcala, Rudy Dhaenens, Greg LeMond en Pedro Delgado. In de VNU-dagbladen weigert een aantal (ex-)patiënten van Sanders de arts tot boeman uit te roepen. Eén oud-coureur van PDM, Danny Nelissen, kreeg het woensdag in kort geding voor elkaar dat een voor hem belastende passage over het dopingschandaal de krant niet zou halen.