Paars betaalt op de pof en schept met schulden banen

Het Centraal Planbureau (CPB) publiceerde de economische effecten van vijf verkiezingsprogramma's. Volgens paars zet het CDA zich buitenspel. PvdA-minister Melkert 'schrijft het CDA al af', opende Trouw gisteren. De extra banengroei als gevolg van paars beleid zou 100 000 zijn, bij het CDA maar 25 000.

Maar PvdA en VVD zetten 15 000 Melkert- en De Grave-banen in en pompen beide geld in de economie. Deze ondeugdelijke manier van financieren blijkt uit het feit dat bij de VVD in 2002 zelfs bij de hogere economische groei die de VVD bereikt de staatsschuld 10 miljard hoger is dan bij het CDA. De inverdieneffecten worden wel duur betaald.

In dit licht is de opstelling van de VVD vreemd op het gebied van het Euro-stabiliteitspact. VVD-leider Bolkestein roept minister Zalm op ervoor te zorgen dat iedereen zich aan het Stabiliteitspact houdt en de tekorten verder terugbrengt. Ondertussen financiert de VVD het eigen programma met stijgende tekorten en dus met een grotere staatsschuld dan bij het CDA het geval is. Voor Zalm een zeer merkwaardige positie: of hij houdt zich aan het Stabiliteitspact, óf aan het VVD-programma; beide kan niet.

Vergroting van de tekorten speelt een grote rol bij de betere scores van paars vergeleken met het CDA. Rekening houdend met de 15 000 Melkert-De Grave-banen is het verschil tussen CDA en paars ongeveer 60 000 banen in de marktsector. Waardoor ontstaat dat verschil? Het CDA gaat uit van de begrippen 'solide' en 'sociaal'. Op grond van het laatste bepleiten wij niet een vergroting van het verschil tussen uitkering en loon. Alle andere partijen (ook GroenLinks) doen dat wel. In de CPB-modellen werkt een vergroting van het verschil altijd positief voor de werkgelegenheid. De paarse partijen gaan allemaal uit van de belastingplannen van Zalm en zijn staatssecretaris Vermeend. Onze plannen wijken daar niet veel van af. Alleen nivelleren wij minder dan PvdA en VVD. Volgens het CPB-model zou dat in ons voordeel moeten werken. Het verschil zou dan moeten liggen in het verschil in lastenverlichting.

Nu blijkt echter de omvang van deze lastenverlichting bij de 'werkscheppende' partijen zeer verschillend te zijn. Toch is bij de paarse partijen het aantal banen hetzelfde. De grotere lastenverlichting bij de VVD wordt bij de PvdA gecompenseerd door hogere overheidsuitgaven. Zoals gezegd pompen beide vooral geld in de economie. De PvdA verhoogt de uitgaven en de VVD verlaagt de belastingen via een verhoging van het tekort in de hoop via hogere economische groei de zaak terug te verdienen.

In de berekeningen beginnen beide partijen met uitgeven en hopen op een inverdieneffect van 5 miljard. Dit beleid is verantwoordelijk voor het succes op korte termijn. Naast paars betaalt GroenLinks nog meer op de pof en doet het het nog beter, althans op de korte termijn. Het CDA vindt dit optimisme vooraf over je eigen beleid zeer riskant. Terecht is het werken met inverdieneffecten door Zalm als huidige minister van financiën nooit aanvaard.

Een belangrijke bijkomende vraag is of het systeem ook werkt. Frankrijk heeft onder president Mitterrand in begin '80 geprobeerd via verhoging van de uitgaven de economie recht te trekken. Dat heeft niet gewerkt. President Reagan heeft het VVD-recept toegepast in de VS: zonder succes. Terwijl zowel Mitterrand als Reagan zijn mislukt, wil Melkert ons doen geloven dat Mitterrand en Reagan samen in hetzelfde kabinet wel successen zullen boeken. Hij wil hij ons doen geloven dat er in het geheel geen verschil zit in het beleid tussen PvdA en VVD.

In het licht van de CPB-publicatie krijgen wij steeds meer begrip voor de zorgen van de President van de Nederlandsche Bank over het beleid van het volgende kabinet. Van de vier grote partijen neemt alleen het CDA de afspraken rondom de euro serieus. Alle andere partijen beloven meer banen via grotere tekorten en grotere schulden.