Philips krijgt bijval voor pensioenplan

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Het plan van het elektronicaconcern Philips om zijn werknemers voortaan een op het gemiddelde loon gebaseerd pensioen te bieden, kan op steun rekenen van de Wetenschappelijke raad voor het regeringsbeleid (WRR).

Philips heeft de vakbonden een plan voorlegd om een middelloonsysteem in te voeren waarvoor werknemers hun werkzame leven lang een vaste premie van 2 procent betalen. In veruit de meeste pensioenregelingen geldt het laatstverdiende loon (eindloon) als norm waarop het aanvullend pensioen wordt gebaseerd. Het pensioenfonds vult de AOW-uitkering in de regel aan tot 70 procent van het laatstverdiende inkomen. De premie varieert naar gelang de verplichtingen, die door het eindloonsysteem (zeer) hoog zijn. Bovendien wordt dit systeem gezien als een belemmering voor werknemers om korter te gaan werken of naar een minder verdienende baan over te stappen.

Philips wil vooral uit kostenoverwegingen overstappen naar een pensioen dat als norm het gemiddeld verdiende loon (middelloon) heeft. Het vorige kabinet heeft daarvoor in de Pensioennota al een lans gebroken. De WRR vindt eveneens dat het middelloon-systeem de voorkeur verdient boven eindloon. Stafmedewerker R. Jansweijer schetst in zijn proefschrift 'Gouden bergen, diepe dalen' (waarop hij gisteren is gepromoveerd) een somber scenario. Bij handhaving van het eindloon-systeem “is de kans groot dat de pensioenfondsen er door geldgebrek toe gedwongen worden de reeds ingegane pensioenuitkeringen niet te verhogen wanneer de prijzen of lonen stijgen. De uitkeringen worden dan aangetast door de inflatie. Vooral hoogbejaarden zullen hierdoor verarmen”, aldus Jansweijer.

Wat Philips betreft wordt dit schrikbeeld geen werkelijkheid. In de huidige regeling vult Philips de AOW aan tot 70 procent van het laatst genoten loon. Omdat in de voorafgaande jaren premie is betaald over een lager inkomen is er vrijwel altijd sprake van een gat tussen de pensioenopbouw en het feitelijke pensioen. De onderneming gebruikt onder meer het rendement op de betaalde premies om dat verschil op te vullen. Het middelloon-systeem (dat volgens Philips “zeer complex en zeer vernieuwend” zal worden) ondervangt dit probleem. Volgens Jansweijer van de WRR zijn gepensioneerden hiermee beter af. “Goede toeslagen zijn immers meer waard dan een nominaal eindloonpensioen”, aldus de promovendus.

Het staat nog niet vast dat het plan van Philips onderdeel gaat uitmaken van de komende CAO-onderhandelingen staat nog niet vast. Dat hangt volgens bestuurder J. Cuperus van de Industriebond FNV in hoge mate af van de vraag of de deskundigen op tijd klaar zijn met hun eindoordeel. Philips en de bonden doen er voorlopig verder het zwijgen toe.