De juiste snaar

Met zijn rede in de Erasmusuniversiteit in Rotterdam, en het leggen van een krans bij het oorlogsmonument in die stad, heeft bondskanselier Kohl de juiste snaar geraakt. De Duitse regeringsleider erkende onomwonden dat het bombardement op Rotterdam, dat in mei 1940 de stad haar hart ontnam, misdadig was. Hij zei te begrijpen dat de herinneringen aan vijfenvijftig jaar geleden, en aan de vijf jaren die daarna kwamen, velen nog pijn doen. Dat is geen pijn die is weg te nemen door te vergeven of te vergeten. Maar de erkenning van die pijn, en de onomwonden veroordeling van die misdaad uit de mond van Kohl, verzachten die pijn wel.

Terecht echter knoopte de Duitse regeringsleider daaraan het verzoek, de smeekbede bijna, om niet in het leed van een halve eeuw geleden te blijven hangen en zo de betrekkingen tussen de buurland blijvend te verzuren. Met name de jongeren onder zijn gehoor, de studenten van de Erasmus-universiteit, vroeg hij niet de gevangenen van het verleden te blijven.

Veel Nederlanders lijken de afschuw over de Duitse wreedheden van vijftig jaar geleden te hebben omgezet in een bijna folkloristische afkeer van de bewoners van het huidige Duitsland, vaak vervat in een hele reeks al te gemakkelijke clichés over 'de' Duitser. Zeker, velen die de nazi-terreur aan den lijve hebben ondervonden dragen die pijn nog met zich mee. Maar het mag geen pijn zijn die blind aan de jongeren wordt overgedragen. Want anders bestaat het risico dat diezelfde pijn wordt omgezet in nieuwe afkeer, of sterker, onder bijvoorbeeld anti-Duitse leuzen roepende voetbalsupporters.

Niet de Nederlandse en Duitse regeringen hebben problemen met elkaar, zei Kohl diplomatiek, maar het zijn sommige inwoners van die landen die nog erg terughoudend zijn voor hun buren. Kom zelf maar naar het Duitsland van 1995 kijken, riep hij de jongeren op, want we moeten hoe dan ook samen verder in Europa. Met zijn rede van gisteren heeft Kohl dat weer wat gemakkelijker gemaakt. En het was een hoopvol teken dat de studenten van de Erasmusuniversiteit antwoordden met een langdurig applaus.