Weer meer verdachten naar huis gestuurd

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Justitie heeft in 1994 wegens het cellentekort 5316 mensen naar huis moeten sturen. Dat waren er duizend meer dan het jaar daarvoor.

Minister Sorgdrager van justitie verklaart de toename uit het groeiend aantal geweldsmisdrijven. Zij kondigde gisteren aan op korte termijn te komen met plannen voor extra cellen en andere maatregelen om het tekort te verlichten.

Met de groei in 1994 is de stijgende lijn in het aantal heenzendingen vanaf 1990 doorgetrokken. In 1991 steeg het aantal met 400, in 1992 met 1800 en in 1993 met 700. Ook het aantal minderjarige verdachten dat Justitie naar huis stuurde, steeg explosief. In 1993 ging het nog om 53 jongeren, vorig jaar om 149.

Geloofwaardigheid

Minister Sorgdrager vindt het hoge aantal heenzendingen onaanvaardbaar, schrijft zij in antwoord op vragen van CDA-Kamerlid Soutendijk. “Het schaadt niet alleen de geloofwaardigheid van de rechtshandhaving, maar werkt ook demotiverend op de politie, Openbaar Ministerie en gevangeniswezen”, aldus de bewindsvrouwe.

Zij wijst er evenwel op dat 1293 van de ruim vijfduizend heengezonden personen zogeheten afgestraften waren. Het gaat daarbij om veroordeelden in huizen van bewaring die driekwart van de straf hebben uitgezeten en nog maximaal vier weken hebben te gaan. Zij zijn heengezonden om plaats te maken voor verdachten die in preventieve hechtenis zitten.

Tot groot misnoegen van de minister heeft het Openbaar Ministerie vorig jaar drie keer een verdachte van het zwaarste kaliber naar huis gestuurd. Het ging om mensen die minstens 1,5 jaar gevangenis te wachten stond. Justitie deelt criminelen naar gelang hun misdadig gedrag in vijf categorieën in: A+, A, B+, B en C. Het drietal hoorde thuis in A+.

Sorgdrager heeft de procureur-generaal, wiens hoofdofficieren van justitie verantwoordelijk waren voor de heenzendingen, gelast een onderzoek in te stellen. Justitie mag verdachten met A+ achter hun naam nooit en te nimmer vrijlaten. De nieuwe voorzitter van het college van procureurs-generaal, Docters van Leeuwen, heeft dat te verstaan gekregen.

Een van de mannen was een drugsdealer. De rechter heeft hem veroordeeld tot twee jaar cel, waarvan zes maanden voorwaardelijk. De andere verdachten zijn 'bewust' vrijgelaten. Nadere bijzonderheden wil Sorgdrager “met het oog op het opsporingsbelang” niet geven.

Eén van de nieuwe maatregelen die de minister in overweging heeft, is de heenzending van afgestraften uit te breiden. Zij denkt eraan ook afgestraften uit gevangenissen naar huis te sturen. Daarnaast studeert zij op het plaatsen van meer gedetineerden in een cel. Halverwege dit jaar start in Leeuwarden een experiment met elektronisch toezicht op veroordeelden die thuis hun straf moeten uitzitten.

In de eerste helft van dit jaar komen overigens 1100 plaatsen in gevangenissen beschikbaar en in de tweede helft van het jaar nog eens 300 door al geplande uitbreiding. Sorgdrager schrijft aan de Kamer te hopen daarmee “de grootste nood de eerstkomende tijd op te lossen”. De extra uitbreiding zou zij in 1996 willen realiseren.