'Een goeie klerk is goud waard'

ZAANDAM - Notarisklerk: een wat archaïsche beroepsnaam waar Hans van der Werf niettemin trots op is. Want, zo weet hij uit zijn inmiddels dertigjarige praktijkervaring, “een goeie klerk is voor een notaris goud waard”.

“Toen ik hier als jongste bediende binnenkwam, had ik ook het idee dat ik in een donker hoekje achter een hoge lessenaar zou komen te zitten. Dat beeld is allang achterhaald. Naarmate je meer leert, wordt het steeds interessanter en gaat het meer leven.”

Aan het besef van de waarde van een goede notarisklerk schort het vooralsnog bij de Koninklijke Notariële Broederschap (KNB), de overkoepelende organisatie van notarissen. Medewerkers in het notariaat voeren maandag voor het eerst in de geschiedenis actie uit protest tegen de CAO-voorstellen. Twistpunten zijn onder meer doorbetaling van loon bij ziekte, afkoop van niet opgenomen dagen, een eventuele andere indeling van werkuren en compensatie van overwerk. De actie is bescheiden van opzet: de Bond van Medewerkers in het Notariaat (BMN) roept de zesduizend medewerkers op om de hele week niet later te werken dan 17.00 uur. “Ik zorg er maandag wel voor dat ik er om half negen ben, maar om één minuut over vijf sta ik buiten. Dat heb ik ook aan de andere medewerkers gevraagd.” vertelt Van der Werf, medewerker van een notariskantoor in Zaandam en hoofdbestuurslid van de BMN. Zo voorzichtig als de actie lijkt, zo ingrijpend kan ze zijn voor de verhoudingen tussen (kandidaat)notaris en medewerkers. “Zeker als je als enige actie wilt voeren, kan dat knap lastig zijn.”

De 47-jarige Van der Werf houdt kantoor op de bovenste etage van een herenhuis in de Zaanse binnenstad. Hij is belast met de administratie van het notariskantoor, na zo'n 25 jaar de meest uiteenlopende akten (hypotheken, testament, boedelscheiding) te hebben opgemaakt. Een avondstudie van vier jaar leverde hem de status van gediplomeerd medewerker op, na de notaris en de kandidaat-notaris de derde in rang. De notarisklerk bereidt in overleg met de cliënten zelfstandig akten voor.

Van der Werfs baas heeft begrip voor de stiptheidsactie en zal hem dan ook geen strobreed in de weg leggen. Er zijn ook notarissen die gedreigd hebben met 'gepaste maatregelen' tegen actievoerende medewerkers. Die felle reactie bewijst volgens Van der Werf dat er werkgevers zijn die niet op de hoogte zijn van de 'onredelijke' CAO-voorstellen van de knb. Overwerk is in het notariaat bepaald geen uitzondering. “Met het opmaken van akten ben je altijd aan tijdslimieten gebonden. Dus werk je door tot alles klaar is, soms tot 's avonds laat.

De werkgeversorganisatie KNB wil medewerkers nog flexibeler kunnen inzetten. Overwerk moeten de medewerkers maar overdag compenseren. Dat levert, zo redeneert de KNB, extra vrije dagen op en dus is het niet nodig om het aantal vakantiedagen (nu 25) uit te breiden. “Het presenteren van een dergelijke sigaar uit eigen doos is niet meer dan een ordinaire klapsigaar”, zo commentarieerde de bond eerder. Van der Werf benadrukt dat de notarisklerken niet nerveus worden als de werkdag uitloopt en onmiddellijk overwerkvergoeding eisen. “Volgens de huidige CAO kan de werkgever per dag een half uur overwerk eisen en daar wordt niet moeilijk over gedaan. Als gediplomeerd notarisklerk verdien je redelijk, zo'n zestig- tot zeventigduizend gulden per jaar. Toppers verdienen al gauw een ton of meer, maar daar zijn er niet zo veel van.” De laatste jaren nemen notarissen steeds vaker medewerkers op minimumniveau aan en als het even kan op een tijdelijk contract. Met deze verkapte bezuinigingen lopen de notarissen vooruit op de eventueel te verlagen tarieven.

De voorstellen van de KNB voor het ziekengeld zijn bij de medewerkers eveneens slecht gevallen. De broederschap wil voortaan vanaf de derde ziekmelding of de tiende ziektedag nog maar 85 procent van het salaris doorbetalen. “Daar zullen we het niet over eens worden. We betalen de verzekering van het WAO-gat al zelf en het ziekteverzuim is behoorlijk laag.” Tegelijk stelt Van der Werf vast dat veel van zijn collega's de eindstreep niet halen: mede door de hoge werkdruk worden ze ziek en belanden na verloop van tijd in de WAO.

De stiptheidsactie is op zichzelf schadelijk voor het aanzien van het notariaat, geeft Van der Werf volmondig toe. Met het klakkeloos aanvaarden van de CAO-voorstellen zou de bond zichzelf echter voor lange tijd buitenspel zetten. Bovendien is het gegeven dat de notaris blindelings op zijn medewerker moet kunnen vertrouwen niet altijd wederkerig. “Uit een enquête onder notarismedewerkers bleek dat 20 procent de verplichte prijscompensatie niet heeft gekregen. Die mensen durven hun mond niet open te doen. Dat is een kwalijke zaak. Het is ook in het belang van de kwaliteit van het notariaat dat medewerkers tevreden zijn, een goed produkt leveren en de notaris tevreden klanten bezorgen.”