Overbodige 'Advocaat' en ruimtevaartplaatjes

De Dagkrant van het Filmfestival Rotterdam slaagt er tot nu in om elke dag een nieuwe relletje te verzinnen. Zo wist het festivalperiodiek van zondag te melden dat de première van de Nederlandse speelfilm 'Advocaat van de hanen', gisteravond, wel eens verstoord zou kunnen worden door de Amsterdamse kraakbeweging, uit onvrede over de wijze waarop de film omspringt met de dood van Hans Kok. Als de krakers al hadden willen demonstreren, dan hadden ze dat beter kunnen doen tegen het maken van een volmaakt overbodige film.

De belangrijkste vraag die opkomt bij het zien van 'Advocaat van de hanen', naar de gelijknamige roman van A. F. Th. van der Heijden, is waarom goede boeken überhaupt verfilmd worden. In dit geval, onder de regie van Gerrit van Elst, leidt het tot een uitgekleed en emotieloos resumé van de roman, waarvan de enige verdienste is dat de essentiële verhaallijnen zijn gehandhaafd. Voor sjeu en ziel van advocaat Quispel biedt het scenario echter geen ruimte, want de plot neemt te veel tijd in beslag. Pierre Bokma drinkt lekker weg, maar het hoe en waarom van zijn personage en avonturen ontbreekt volledig.

Er waren nog meer teleurstellingen in het eerste festivalweekend. Het project 'Taschenkino' van de Oostenrijkse kunstenaar Gustav Deutsch, op papier zo veelbelovend, bleek in de praktijk een tamelijk eentonige exercitie. Bij 'Taschenkino' krijgt iedere bezoeker een klein filmdoosje en geeft dat na bezichtiging door aan zijn buurman. Honderd zeer korte filmpjes, die met de beweging van natuurverschijnselen en menselijke handelingen de essentie van cinema moeten weergeven, rouleren op deze manier door de zaal. Het was een mooi gezicht, al die mensen met een lapje voor het ene en een gifgroen viewertje voor het andere oog. Het effect was echter beperkt: al snel wordt de deelnemer wel erg letterlijk geconfronteerd met Deutsch' credo dat het leven bestaat uit herhaling.

Zelfs de aanwezigheid van de Russische kosmonaut Sergei Krikalev kon niet verhinderen dat de première van de Duits-Russische film 'Out of the present' van Andrej Ujica een afknapper werd. Vooraf gold de film als een lieveling van Fallaux, goed voor een bescheiden hype en een uitverkochte zaal. Volkomen ten onrechte spreekt het festival van een 'briljante found-footage film': Ujica heeft veel archiefmateriaal bij elkaar gescharreld, maar met 'found footage' heeft dat niets te maken.

Ook de belofte dat de film inzicht zou bieden in de situatie van kosmonauten die rondom de val van de Sovjet-Unie in het ruimtestation MIR verbleven, bleek nergens op gestoeld. 'Out of the present' komt niet verder dan obligate ruimtevaartplaatjes met veel gewichtloze grappenmakerij enerzijds, en een paar rollende tanks in Moskou anderzijds. Amper politiek maar aan ruimteschepen geen gebrek. Wie zich door deze film laat fascineren, moet bereid zijn om er een hele wereld zelf bij te bedenken.

Halverwege de Tiger Awards Competition, met acht van de vijftien deelnemers achter de rug, gaat mijn voorkeur uit naar de Spaanse film 'Hola, estas sola?' van Icíar Bollaín. Het is een kleine en onschuldige film, bepaald geen meesterwerk, maar wel een film die met oprecht realisme de dilemma's van jonge mensen laat zien. Het is een jeugdige vitaliteit die in een vreselijke film als 'Dogs; the rise and fall of an all-girlie bookie joint' evennens wordt nagestreefd, maar er dan veel te dik bovenop ligt.

De meeste aandacht ging naar de films die in de voorpubliciteit reeds naam hebben gemaakt: 'Kids' van Larry Clark en 'Flirt' van Hal Hartley gaan allebei deze week in roulatie, 'Leaving Las Vegas' maakte met de aanwezigheid van regisseur Mike Figgis en actrice Elisabeth Shue een sterke entree in Rotterdam, met een derde plaats in de publieksênquete. De verrassende koploper in die ênquete is voorlopig het weerbarstige 'Dead man' van Jim Jarmusch, waarmee het publiek op geheel eigen wijze eer bewijst aan het jubilerende festival: Jarmusch komt immers al sinds zijn eerste film, 'Permanent vacation', naar Rotterdam.