Residentie Orkest zet Pehlivanian aan de kant

DEN HAAG - Het Residentie Orkest en vaste gastdirigent George Pehlivanian zijn overeengekomen dat zijn contract - dat volgend seizoen afloopt - niet zal worden verlengd. De directie en de artistieke commissie hebben zelfs besloten voorlopig niet te zoeken naar een nieuwe vaste gastdirigent.

In de officiële aankondiging heet het dat Pehlivanian te kennen heeft gegeven dat hij zich internationaal breder wil oriënteren. Dat is in tegenspraak met de uitlatingen die Pehlivanian in een gesprek met Trouw (van 28 november l997) deed. Daarin bezong hij de lof van het Residentie Orkest en bekende hij: “Als mijn contract met het Residentie Orkest afloopt, dan zeg ik dat ik heel graag wil blijven.”

Wie de afgelopen maanden zijn oren in de wandelgangen van de Anton Philipszaal te luisteren legde, kon vernemen dat (een deel van) het orkest van mening is dat de karakterstructuur van Pehlivanian niet wezenlijk bij de geest van het Residentie Orkest past. Er is niemand die twijfelt aan zijn grote en veelzijdige talenten, maar de nogal eigengereide Pehlivanian is niet alleen jong (33) maar ook zeer ambitieus. Hij verplaatst zich als een wervelwind van hot naar her, pakt alles tegelijk aan en wil in de kortst mogelijke tijd de wereldtop bereiken. Daarbij zou het gevaar niet denkbeeldig zijn dat hij zich zelf voorbij loopt.

Pehlivanian werd twee jaar geleden bij het Residentie Orkest met veel euforie binnengehaald. De stormachtige Amerikaan van Libanese afkomst heette een goede tegenhanger zijn van de bedaarde, inmiddels 69-jarige, Russische chef-dirigent Jevgeni Svetlanov. Zijn benoeming tot vaste gastdirigent werd dan ook in de kortste keren geregeld nadat Pehlivanian diepe indruk op de musici had gemaakt met een invalbeurt.

Het is jammer dat de talentvolle Pehlivanian niet langer de gelegenheid krijgt zijn stempel op het Haagse orkest te drukken. Volgens zijn impresario Riaskoff zou de oorzaak van de verwijdering kunnen liggen in zijn directe (Amerikaanse) aanpak. “Hij is”, aldus Riaskoff, “een buitengewoon getalenteerd dirigent die bij andere orkesten bijzonder gezien is.”

Het Haagse orkest is de laatste jaren niet bijzonder gelukkig geweest met vaste gastdirigenten. Achtereenvolgens passeerden de revue: de Fransman Alain Lombard die vertrok na ruzie met dirigent Hans Vonk, de Duitser Günther Herbig die zijn contract uitdiende maar de indruk maakte uitgeblust te zijn, de Engelsman Oliver Knussen die om persoonlijke redenen zijn contract beëindigde en dan nu George Pehlivanian.

Met het contract van chef-dirigent Jevgeni Svetlanov is geen vuiltje aan de lucht. Dat contract loopt in september l999 af, maar RO-directeur Bert van den Akker laat er geen twijfel over bestaan: “Het Residentie Orkest stelt verdere samenwerking met Svetlanov bijzonder op prijs. Immers, de beste concerten die wij de laatste jaren hebben gegeven stonden onder zijn leiding.”