Neen tegen platvloerse samenleving

In zijn column van 6 januari neemt Jan Greven stelling tegen de zijns inziens wereldmijdende ideeën van het Vaticaan en Van Deursen en kiest hij voor een open houding van de christen tegenover 'de wereld', de samenleving. Voor deze open houding beroept hij zich onder anderen op de reformatoren Luther, Calvijn en Zwingli.

Hier worden de historische achtergronden veronachtzaamd. De samenleving waarin de reformatoren leefden was een geheel andere dan de onze: zij was een christelijke samenleving waarin de boodschap van het Evangelie en de bijbelse normen en waarden niet in twijfel werden getrokken, al waren er natuurlijk interpretatieverschillen. Het was voor de christenen destijds dan ook gemakkelijker een open houding tegenover de maatschappij aan te nemen dan nu. Onze samenleving is steeds onchristelijker geworden en glijdt af in hedonisme, al zijn er soms hoopvolle tegengeluiden. Misschien is het nu meer de taak van de christen om zich af te wenden van 'de wereld en haar goden' dan in de zestiende eeuw.

Het zou wel eens zo kunnen zijn dat de door Greven aanbevolen open houding mede de oorzaak is van allerlei ontwikkelingen die niet anders dan verontrustend zijn. Immers: maar al te veel en al te snel is deze openheid, die op zichzelf een verdienste kan zijn, ontaard in een klakkeloze aanvaarding van alles wat ons geboden wordt en heeft men het onderscheid tussen de 'wereld' en een christelijke levensstijl uit het oog verloren. Heden ten dage kan de christen niet anders dan neen zeggen tegen de van heidendom en platvloersheid doortrokken samenleving, al zal hij proberen in kleine kring een invloed ten goede uit te oefenen.

Greven schrijft: onze maatschappij is niet beter of slechter dan die van de zestiende eeuw. Ik zou willen zeggen: de mens van toen is niet beter of slechter dan die van nu (slechtheid en goedheid blijven in gelijke mate in hem aanwezig), maar onze westerse samenleving is sinds haar afwending van het christelijke geloof meer en meer tot verval geraakt. Hiertegen helpt geen optimisme van mensen als Greven.

Hillegom O. W. Dubois