Ambtenaar worstelt vaak met loyaliteit

Een derde van de ambtenaren worstelt op het werk weleens met het dilemma of een misstand stilgehouden moet worden of juist naar buiten gebracht. Bijna 40 procent heeft weinig tot geen vertrouwen in zijn of haar politieke baas wat betreft het oplossen van een misstand.

Abva/Kabo FNV, die het onderzoek liet uitvoeren onder 500 leden, is geschrokken van de uitslag. ,,Er is iets goed mis met de communicatie tussen ambtenaren en politici'', zegt Abva/Kabo-voorzitter C. Vrins. De bond liet het onderzoek uitvoeren naar aanleiding van de verhoren in de Bijlmer-enquête.

De top-vijf van misstanden die ambtenaren noemden, bestaat uit: onjuiste afwikkeling van procedures (22 procent), vriendjespolitiek (21), achterhouden van gevoelige informatie voor het publiek en voor politici (respectief 13 en 10) en fraude (9 procent).

Bij het milieu-instituut RIVM is naar aanleiding van de affaire-De Kwaadsteniet, die met kritiek op zijn werkgever naar buiten trad, onlangs een meldpunt ingesteld.

Een overgrote meerderheid van de ondervraagden ziet wel iets in het instellen van zo'n meldpunt bij een onafhankelijke organisatie, bijvoorbeeld de Ombudsman. Ook moet de wettelijke positie van 'klokkenluiders' verbeterd worden. Nu dreigt vaak ontslag of schorsing als een ambtenaar op eigen houtje aan de bel trekt. D66-fractievoorzitter De Graaf opperde onlangs het plan voor een klokkenluider op elk ministerie.

Het ministerie van binnenlandse zaken wil nog niet ingaan op deze voorstellen. ,,Minister Peper van binnenlandse zaken komt over een paar maanden naar de Tweede Kamer met een notitie over de omgang met 'klokkenluiders' op ministeries'', aldus een woordvoerder. ,,Overigens heeft ieder ministerie al wel een vertrouwenspersoon.''