De badkuip

Veertig bewoners en 35 verzorgers. Paviljoen De Linge van de Baarnse instelling Eemeroord is een wereld op zich. Fotograaf Hapé Smeele verdiepte zich in hun 'andere werkelijkheid'. Vandaag aflevering 1: Klaas Veerman. Samen met negen andere mensen met een verstandelijke handicap woont hij in groep De Dijk. Vindt Klaas het zwembad wel leuk?

Laatst hebben ze het wel geprobeerd. Met badkuip en al duwden ze hem het zwembad in. Als een bootje trokken ze hem voort. Verstijfd zat hij te kreunen, angstig om zich heen kijkend. “We wisten meteen dat we te ver gingen”, vertelt Jos Frowein. Hij is bewegingsagoog in Eemeroord en begeleidt 'leefgroepen' in zwembad en sportzaal.

Klaas Veerman zit in De Dijk, een groep van laag niveau verstandelijk gehandicapten in paviljoen De Linge. “Hij is erg bang in het zwembad”, weet Frowein. “We kijken hoe ver we kunnen gaan. Soms moet je iemand even een zetje geven, zodat hij een drempel over gaat. Maar Klaas wilde echt niet. Hij verkrampte, met wijd open gesperde ogen. Dan moet je het niet forceren.”

“In het begin stond de badkuip naast het zwembad. Die kuip kende hij, want die hebben ze op de groep ook. Dat was vertrouwd, daar durfde hij er wel in. Het heeft lang geduurd voordat we hem in de huidige positie kregen.”

Frowein is tevreden met de situatie. “Hij is zo toch betrokken bij de groep.” Klaas houdt inderdaad zijn medebewoners nauwlettend in de gaten. Een jongen omarmt een schuimrubberen mat; hij drijft ontspannen rond. Een vrouw wordt door een groepsleidster voortgetrokken. Ze lacht, als er water naar haar wordt gespetterd.

“Je moet van de bewoners uitgaan. Gewone mensen zijn ook weleens bang voor water, dat moet je accepteren”, zegt de bewegings-agoog met enige spijt in zijn stem.

Een tuinslang met warm water zorgt voor vertier in de badkuip. Klaas besproeit zijn bovenlijf. Groepsgenoot Dian, die de hele tijd met zware passen door het water heeft gelopen, stapt op hem af en pakt de slang af. Klaas reageert niet. Het kan hem ogenschijnlijk niet schelen, hij kijkt de andere kant op.

“Je moet goed op hem letten om te begrijpen wat hij wil”, weet Frowein. Klaas kan namelijk niet praten. Als hij zich erg prettig voelt, wiegt hij heen en weer. Angst weet hij ook duidelijk te maken, maar vaak is zijn stemming moeilijker te achterhalen.

Vindt Klaas het zwembad leuk? De meningen zijn verdeeld. Volgens Frowein voelt hij zich “best op zijn gemak.” De groepsleiding van De Dijk twijfelt. Klaas wordt namelijk onrustig, zodra hij ziet dat de badtassen gepakt worden.

Wat is de 'meerwaarde' voor hem? Is hij eigenlijk niet diep ongelukkig bij al dat water? Binnenkort zullen verzorgers en activiteitenbegeleiders erover vergaderen. Tot die tijd zit Klaas Veerman in ieder geval elke week een half uur in zijn badkuip in de hoek van het zwembad.