DNA-kennis is vaak bron van verdriet

Pijn doet het nauwelijks. Eén druppeltje bloed en genetici kunnen haarfijn uitleggen welke ziekten ons wachten. En of onze kinderen risco's lopen. Maar zitten we op deze kennis echt te wachten?

Het antwoord op die vraag is ingewikkeld en actueel, zo blijkt uit het NPS/Vara-programma Zembla 'Erfelijk belast'. Nu al zijn 250 ernstige ziekten te traceren uit een druppeltje bloed. Binnenkort geldt dat ook voor minder ernstige ziekten: epilepsie, astma, exceem. Een slimme fabrikant heeft zelfs al een DNA-chip ontwikkeld voor thuisgebruik. Om rustig op de bank je 'genenplaat' te bekijken.

Maar met het weten, komt voor velen het verdriet. ,,Mogelijkheden om iets te doen aan veel ziektes die via DNA-tests zijn vastgesteld, zijn nihil'', zegt de Groningse geneticus Jan Oosterwijk. Daarom weigeren sommige mensen mee te werken aan bevolkingsonderzoek naar erfelijke ziekten. Toch is de genetica de sterkst groeiend sector van de volksgezondheid. Vooral ouders in spe hebben het moeilijk met de zegeningen van de genetica. De kennis zadelt hen op met een worsteling met grote ethische vragen.

Zembla laat een echtpaar aan het woord met -zo leert het DNA- profiel van de vrouw - een verhoogde kans op een gehandicapt kind. Echtgenoot Emiel wijst op zijn (gehandicapte) neefje. ,,Da's best een lekker binkie. Moet je zo'n jongetje niet willen dan?'' Nee, is zijn antwoord: de jongen kan gewoon geboren worden.

Maar zijn echtgenote Astrid denkt daar heel anders over. Evenals zijn zwager, de vader van de jongen: ,,De mensen zullen wel over me heenvallen. Maar met de wetenschap die ik nu heb, zou ik zo'n kind niet nemen.''

,,De wetenschap zadelt ons op met kennis en heel moeilijke vragen'', analyseert Emiel. ,,Je gevoel en verstand gaan niet samen. Het maakt ons alleen maar verdrietig en onzeker.''