Fraudelek om stemming te maken?

Waarom lekte precies op 30 januari, de dag dat de nieuwe Orde van medische specialisten formeel zou worden opgericht, uit dat 72 medisch specialisten van fraude met declaraties werden verdacht? De algemeen voorzitter van deze nieuwe organisatie vindt dit een te opvallende samenloop van omstandigheden. Ook verweert hij zich tegen kritiek dat hij de zaak zou goedpraten. De auteur is algemeen voorzitter van de Orde van medische specialisten.

Wellicht de meest ernstige beschuldiging de laatste weken betrof de fraude die op 30 januari jl. een dag lang alle media op tilt deed slaan: de vermeende miljoenenfraude gepleegd door medisch specialisten, ontdekt door een ambtenaar van de Economische controledienst en gelekt naar de Telegraaf.

In brede lagen van de maatschappij wordt fraude gepleegd en nu ook nog door de medisch specialisten. 'Schande!!' roept Rob Oudkerk nog onlangs in deze kolommen. Inderdaad, schande, want fraude is een hoogst ernstig vergrijp, hoe klein ook, zeker als het om een beroepsgroep gaat die in het algemeen gerespecteerd wordt, zeker door de patiënten.

De melding kwam overigens op een buitengewoon ongelukkig moment. Op die dag vond de oprichting van de Orde van medisch specialisten plaats, de fusie van de grote organisaties van medisch specialisten in Nederland. Het maagdelijk blazoen van de nieuwe organisatie was daardoor al voor haar feitelijke oprichting besmeurd geraakt.

Mijn reactie in de media was enerzijds volstrekt afkeurend, maar tegelijkertijd ook relativerend. De aandacht voor dit nieuwsfeit stond naar mijn mening in geen enkele verhouding tot de zeer geringe omvang van het gebeurde. Circa 50 medisch specialisten declareerden voor zo'n 9 miljoen teveel, waarvan een deel door onoplettendheid en fouten, o.a. ten gevolge van de langzamerhand razend ingewikkeld geworden honoreringssystematiek. Ingewikkeld, doordat kortingen, toeslagen, afslagen, elkaar in een hoog tempo opvolgen om met steeds verfijndere systematiek de budgetoverschrijdingen uit te smeren over de verschillende groepen medisch specialisten in Nederland. Budgetoverschrijdingen overigens, die steeds het gevolg zijn van een steeds grotere vraag van de patiënt.

Daarnaast declareerden een aantal medici, vooral oogartsen, opzettelijk en openlijk te hoog, bij wijze van burgerlijke ongehoorzaamheid als protest tegen hun schandalig lage tarieven. Wie de huidige tarieven van deze beroepsgroep kent, kan zich hier iets bij voorstellen.

Tenslotte was er een groep van enige tientallen 'creatieve boekhouders', die enige miljoenen teveel declareerden. Een ernstig feit, dat absoluut niet door de beugel kan. De Orde keurt dat niet alleen af, maar veroordeelt dat ook en wanneer de rechter inderdaad tot een veroordeling komt, kunnen maatregelen binnen de Orde ook niet uitblijven.

Maar rechtvaardigt het nu de ophef die op donderdag 30 januari gemaakt is? De helft van de specialisten is in een of andere vorm van loondienstverband en hun treft derhalve al helemaal geen blaam en de overgrote meerderheid van de Nederlandse specialisten in het vrije beroep heeft de afgelopen jaren gewerkt volgens de zogenaamde lokale/regionale initiatieven, waarbij vaste budgetten zijn afgesproken. De 9 miljoen bedraagt een fractie van de 2500 miljoen gulden die jaarlijks door 13 000 specialisten mag worden gedeclareerd respectievelijk als salaris wordt ontvangen. Ik heb zelfs gesproken over peanuts, net als dat overigens door de Ziekenfondsraad gebeurde. Omgerekend gaat het om 4 peanuts per 1000. Nog steeds 4 teveel, maar opnieuw: rechtvaardigt dit het spektakel uitgerekend tijdens de oprichting van de nieuwe specialistenorganisatie, die zich met nieuw elan wil richten op het handhaven van onze internationaal hoog geroemde gezondheidszorg, die door achterblijvende budgetten aan ernstige bloedarmoede begint te lijden? Niet alleen in de medisch-specialistische zorg, maar eigenlijk op alle terreinen. En dat in een samenleving, waarin de winsten niet meer op kunnen, waarin er sprake is van een booming economie.

Specialisten willen zich vrijwel zonder uitzondering blijven inzetten om de groeiende stroom patiënten te blijven helpen, ondanks een achterblijvend budget. Tegenover de minder dan een kwart procent ten onrechte gedeclareerde honoraria staan inmiddels kortingen ter hoogte van vele honderden miljoenen. Deze zijn het gevolg van de onwil van de overheid realistisch te begroten als het om gezondheidszorg gaat. De groeiende vraag, die resulteert in meer specialistische hulp, is de afgelopen jaren steeds afgedaan als budgetoverschrijding van de medisch specialisten en ziekenhuizen. Daarmee is de specialist tot zondebok gemaakt omdat de overheid het probleem van de groeiende schaarste stelselmatig ontloopt.

Een zondebok heeft als bijzondere eigenschap, dat hij zich zelden adequaat kan verdedigen. Zeker als het om een beroepsgroep gaat die het tientallen jaren naar den vleze is gegaan.

Veel gevaarlijker is dat het de schijnwerpers wegdraait van het werkelijke probleem in de samenleving. Namelijk: hoe behouden wij een duurzame geneeskunde en gezondheidszorg, die ook in de toekomst betaalbaar is en toegankelijk blijft voor allen. Laten we hopen dat de berichtgeving op 30 januari uitsluitend - en dus terecht! - oprechte verontwaardiging was over iets wat men van onze beroepsgroep toch nooit zou hebben verwacht en dat het geen bewuste poging is geweest om de Orde van medisch specialisten, die voor 99 procent uit oprechte, hardwerkende mensen bestaat, die het beste voor hebben met de Nederlandse patiënt, als nieuwe organistie meteen in de kiem te smoren.