Lesslie Newbigin 1909 - 1998

Van onze kerkredactie De Engelse missioloog Lesslie Newbigin is vrijdag op 88-jarige leeftijd in Londen overleden. Hij was een van de laatste grote theologen van de oecumenische beweging. Door zijn boeken en toespraken heeft hij veel invloed gehad.

Als presbyteriaans zendeling was hij in de jaren '40 betrokken bij de oprichting van de Kerk van Zuid-India. In 1948 nam hij in Amsterdam deel aan de oprichtingsvergadering van de Wereldraad van Kerken. Onder zijn leiding sloot de Wereldzendingsraad zich in 1961 bij de Wereldraad aan. Daar was hij zes jaar plaatsvervangend secretaris-generaal en hoofd van de afdeling voor wereldzending en evangelisatie. Vervolgens was hij bisschop van Madras tot 1974 en tenslotte hoogleraar zendingswetenschap in Birmingham.

Als de wijze nestor, maar ook vol verontrusting pleitte hij er eind 1996 op de Wereldzendingsconferentie in Salvador, Brazilië, voor dat de kerken hun vertrouwen in het evangelie zouden terugvinden. Alleen zo konden zij de 'afgod' van de ongebreidelde vrijheid onttronen, stelde hij.

Newbigin's vraag: Kan het Westen worden bekeerd, was in 1992 de leidraad bij de oprichting van de werkgroep evangelie en cultuur van de Raad van kerken in Nederland.

Newbigin staat te boek als een hooggekwalificeerd theoloog; zijn publicaties, tot vorig jaar toe, getuigen ervan. Maar hij bleef tegelijk een echte gedreven zendeling, geen theologische academicus en nog minder een kerkelijk carrière-bureaucraat. Hij marchandeerde niet met wat hij als de christelijke waarheid zag. Chauvinisme voor westerse cultuur of filosofie was hem vreemd en hij zocht in zijn prediking graag aansluiting bij woorden die zijn gehoor uit de eigen cultuur vertrouwd waren. Maar aan het verhaal van God, zoals hij dat uit de Bijbel verstond, wenste hij geen cultureel gesleutel.

Ze hebben Newbigin wel eens evangelicaal, liberaal, charismatisch en katholiek in een genoemd. En dat was absoluut niet omdat hij iedereen naar de mond praatte, integendeel. Als hij niet zelf zo'n bescheiden persoon was zou zijn altijd beter weten gemakkelijk hebben kunnen irriteren.

Zelf zag hij in India, Engeland en wereldwijd zijn taak vooral als het stimuleren van mensen om te vertrouwen op het evangelie en dit onversaagd door te geven. Om zich heen zag hij het toenemen: mensen die wel christen wilden zijn, maar dan zo dat niemand het hoefde merken. Newbigin gruwde ervan.