Ingenieuze thriller rond een beerput aan criminele activiteiten

THE USUAL SUSPECTS Regie: Bryan Singer. Met: Kevin Spacey, Chazz Palminteri, Gabriel Byrne, Stephen Baldwin. Te zien in 25 bioscopen.

Vijf mannen in een cel, opgepakt en bijeengezet omdat ze vallen onder de noemer 'gebruikelijke verdachten', smeden een plan. Dat mislukt, en één van de vijf mannen wordt verhoord door de politie. Het verhoor onthult een beerput aan criminele activiteiten en draait uiteindelijk om slechts één ding: de identiteit van de legendarische en zeer gevreesde figuur Keyser Söze. Achter die naam, die zowel kan staan voor een bestaand persoon als een dekmantel, schuilt de oplossing van vele mysteries.

Het geheim van Keyser Söze is de belangrijkste lijn, maar de weg naar de onthulling is geplaveid met talloze uitstapjes en complicaties. Samen vormen ze een ingenieus web van verhaallijnen, dat geen ander doel lijkt te hebben dan kijkers zoveel mogelijk te verwarren. Scenarioschrijver Christopher McQuarrie weet zijn informatie perfect te doseren en dwingt de kijker tot maximale concentratie: voor je het weet heb je een plotwending gemist.

'The usual suspects' lijkt voor tachtig procent scenario en voor twintig procent acteren. Maar zonder het briljante spel van Kevin Spacey als verdachte, Chazz Palminteri als verhoorder, Gabriel Byrne als sjacheraar en Pete Postlethwaite als advocaat van de duivel was het briljante scenario niet tot leven gekomen. Zeker, de plot is de dominante factor, maar zonder het overtuigende acteursensemble zou de spanning en de motivatie om de plot te willen begrijpen, ontbreken.

Vrouwen komen in de film nauwelijks voor, alles draait om het groepje mannelijke criminelen, hun onderlinge codes en hun strijd met de wet. Het leverde Singer het verwijt op dat hij een epigoon van Quentin Tarantino zou zijn. Ten onrechte, want 'The usual suspects' is sterk en origineel genoeg om op zichzelf te staan. Tarantino blies met 'Reservoir dogs' de misdaadfilm nieuw leven in, en Bryan Singer doet hetzelfde op een andere manier.