'Vrouwenkomiek moet meteen goed zijn'

AMSTERDAM - Het is een bijzondere ervaring: vrouwen die in een vol café het woord nemen, verhalen vertellen, moppen tappen en vrij agressief op het halfdronken publiek inspelen. Liefhebbers kunnen voortaan elke eerste zaterdag van de maand hun hart ophalen in café Q in de Amsterdamse Kinkerbuurt, dat Rose Steyn en haar women-comic group als thuisbasis hebben gekozen.

De groep speelt stand-up comedy, waarbij de grappen elkaar in hoog tempo opvolgen en de cafégasten op elk moment hún opmerkingen kunnen plaatsen. In Amerika en Engeland is dit reuze populair. “Maar het kan daar zo agressief zijn, dat je de eerste rij niet overleeft”, vertelt Steyn. “Dit platform moet zoveel mogelijk vrouwen de kans geven het vak te leren, zonder dat zij door collega's, of die vervelende man die er in elk café is, worden afgemaakt.”

“Eén van onze vrouwen werd in stand-up café Toomler's tijdens haar eerste act al in de eerste minuut afgekapt. De man die na haar kwam, ging haar uitbeelden. Dat is iemand kapot maken in plaats van een kans geven”, zegt Steyn, nog steeds verontwaardigd. “Een vrouw die gaat stand-uppen doorbreekt de rolpatronen. Terwijl een man mag mislukken, wordt van een vrouw verwacht, dat ze meteen steengoed is.”

Zelf trok ze een jaar alleen door het land. “Ik haalde altijd wel de regionale krant, maar het is dodelijk eenzaam. Een groep is gewoon veel leuker. Of het nou voor feedback is of om ruzie te maken, het maakt niet uit.” Twee jaar geleden begon Steyn daarom met haar eigen groep, waarbij nu zo'n 40 vrouwen uit het hele land betrokken zijn.

“In Engeland is de helft van de beginners vrouw. Maar ze houden het niet vol. Niet vreemd, als jij de derde bent die optreedt, na al die moppen over kut en tieten en hoe je een vrouw pakt. Onze groep werkt. Kijk maar naar Sanne Wallis de Vries, die ook bij ons begon en vorig jaar het Leids cabaretfestival won.”

“Viola Holt lijkt na haar face-lift weer veertien”, vertelt Steyn in haar act, terwijl een foto van de presentatrice rondgaat. “Als zij haar benen over elkaar doet, valt haar mond open. Theo van Gogh zorgt drie dagen per week voor zijn kind, en hij strijkt ook zelf. Heeft-ie zijn rechteroor verbrand. De telefoon ging, nam hij de strijkbout op. Nu is ook zijn linkeroor verbrand. Ze belden weer terug. . .”

Na de lauwe reactie op de eerste deelneemster krijgt Steyn de stemming er wel in. Ze vraagt de lastpak in het publiek naar zijn naam - Job -, bekt hem af en vraagt voor de tweede keer: “Heb ik al gezegd dat ik geen vriend heb?”

Verrassing van de avond is Bianca Franse, studente Engels en wiskunde: “Ben ik bijna 20, word ik nog steeds voor 18 aangezien”, zegt ze met een bevallig gebaar. Het café lacht en zelfs Job is tevreden: “Jij bent tenminste echt leuk. En een lief meisje.” Franse pareert: “Ik ben een tijdje meesteres geweest. Dat affectieve ligt me niet zo.” Snel stapt ze over op het volgende onderwerp. “Wie heeft er een dakterras?”

De rol van dom blondje is deze avond voor een jonge Chippendale, die zich als pauzenummer langzaam ontkleedt. Speciale gast is Susanne Forster uit Londen, een professional. “Jij bent het soort man wiens vrouw altijd hoofdpijn heeft”, legt ze Job het zwijgen op. “Mijn tragedie is dat ik de soul heb van Tina Turner en de stem van Julie Andrews”, waarna ze een perfecte sopraan-uitvoering van Private Dancer geeft.

Niet alle cameraploegen zitten deze zaterdag in Friesland. Als SBS en RTL 5 hun lens op het publiek richten, schreeuwt Forster: “Je wordt gefilmd. Lach!”

De Elfstedentocht wordt niet vergeten. Linda Hooft imiteert de 17 uur durende live-uitzending van de NOS: “We gaan door naar Sneek. Sneek hoe is het bij jullie? De stemming zit erin, alles loopt op rolletjes, het ijs is hard.” Er volgen nog wat plaatsnamen met dezelfde zinnen en meneer Wietsema, die afsluit met onverstaanbare uitspraken.

Het niveau op deze avond is wisselend, hetgeen aantoont dat vrouwen niet goed of slecht zijn als comédienne, maar dat ieder haar eigen aanpak, uitstraling en op termijn misschien wel succes heeft. Maar wat is de lol ervan, als je het risico neemt om voor een volle bak ongenadig af te gaan? “Je moet niet bang zijn om voor gek te staan en leren 't te sturen”, licht Steyn toe. “Ik ben een vechter en die sfeer zoek ik op. In 38 jaar heb ik het nodige meegemaakt. Comedy is een bepaalde kijk op de wereld, je maakt een draai die weer moed geeft.”

Er klinkt lawaai. Job wordt uit het café gezet. Steyn: “De volgende keer doen we een IQ-test bij de ingang, komt hij er niet eens in.”