Lutheranen Letland tegen vrouw in ambt

RIGA (ENI) - Met overweldigende meerderheid (248 tegen 42, bij 18 onthoudingen) heeft de lutherse kerk van Letland zijn bisschop J. Vanags herkozen. Deze had vorig jaar van binnen en buiten zijn land felle kritiek gekregen, omdat hij geen vrouwen meer wilde wijden.

Vanags heeft met een beroep op de bekende argumenten uit de bijbel en de traditie de alreeds in zijn kerk aanvaarde vrouw-in-het-ambt weer afgeschaft. Ook verwees hij naar de banden met de rooms-katholieke en orthodoxe kerken, die evenmin van vrouwelijke geestelijken willen weten. Het (alleen uit mannen bestaande) consistorie van de kerk had de bisschop al in 1993 gesteund en heeft dat nu opnieuw gedaan.

Anders zat dat met de lutherse zusterkerken in het buitenland. Bij deze was de Letse stap zeer slecht gevallen. Twee derde van de bij de Lutherse wereldfederatie aangesloten kerken kent de vrouw in het ambt. Het is voor het eerst in deze tijd dat een kerk daar weer van terugkomt.

Vanags heeft geklaagd dat lutherse kerken in het westen hun steun aan de arme Letse kerk willen intrekken, als Vanags niet op zijn besluit terugkomt. Hetzelfde middel werd indertijd gebruikt jegens kerken in Zuid-Afrika die apartheid steunden. Zojuist heeft Vanags bezoek gehad van de algemeen-secretaris van de LWF, Ishmael Noko. Hem had hij naar eigen zeggen goed de situatie van de kerk in Letland kunnen uitleggen. Eerder had Noko gezegd dat er “geen weg terug” is wat de vrouwelijke predikant betreft. Voortaan zou Noko zich beter geïnformeerd uitlaten over Letland, verwacht Vanags.

Zijn kerk gaat nu de kwestie van vorenafaan weer bestuderen. Vanags wil daar wel buitenlandse theologen bij vragen “als het nodig is”. Hij vindt het onzin dat zijn kerk nu het stempel “conservatief” krijgt opgedrukt: “Dat is net zoiets als te bepalen of iemands gezicht goed of slecht is.”

Het eigen karakter van onze kerk is het resultaat van de geschiedenis die niemand heeft gekozen of bepaald. Haar zomaar proberen aan te passen aan andere kerken “zou een daad van geweld tegen onze kerk zijn, net zoals onder de communisten. Want druk is druk”, aldus de bisschop.

Ook in Letland zelf is er kritiek. De decaan van de theologische faculteit in Riga, Vilis Varsbergs, vindt het “een groot verlies voor de kerk, als zij de talenten van vrouwen niet gebruikt.” Hij ziet psychologische redenen voor de trend dat kerken “die zich onder de communisten conformeerden aan de geldende ideologie nu een conservatieve theologie kiezen.”