De toekomst zit in McDonald's

Biobakken

Alle jongeren maken zich zorgen, maar wanneer ze ook echt milieubewust gaan leven, weten ze niet. “Waarschijnlijk moet er eerst een ramp gebeuren”, zegt Rachel die samen met Kim hamburgers zit te eten. “Uiteindelijk moeten we wel stoppen met vervuilen.”

Iets inleveren, dat zit er niet in. Allemaal willen ze later een groot huis met koelkast, wasmachine, magnetron en liefst twee auto's voor de deur.

Maikel, Erik en Sander, even verderop aan een tafeltje, denken dat de oplossing gezocht moet worden in milieuvriendelijke producten. “Elektrische auto's kunnen helpen. Over twintig jaar rijdt iedereen daarin”, voorspelt Maikel. Bio-, glas- en papierbakken, daaraan is deze generatie inmiddels wel gewend. Dus wat de toekomst ook brengt, het afval zal gescheiden worden. Mariëlle: “Ik begrijp niet dat er nu nog mensen zijn die al hun vuilnis gewoon bij elkaar gooien.”

In politiek zijn ze niet geïnteresseerd, ze weten niet wat er in Den Haag gebeurt. Milieu-organisaties zijn wel populair. Femke: “Ik denk dat Greenpeace in de toekomst nog veel groter wordt.”

Alleen Jacoub ziet zichzelf nog wel eens in de politiek belanden. Maar niet om het milieu te redden: “Een van mijn belangrijkste thema's wordt dan het uitbannen van discriminatie.”

Geld

Melvin heeft een verklaring voor de hang naar geld: “Veel meer dan vroeger zijn jongeren gewend aan luxe. Dan is het logisch dat je nóg meer wilt hebben als je ouder bent.” Geld en bezit worden in de toekomst steeds belangrijker. En hoge opleidingen zijn natuurlijk onontbeerlijk voor een glansrijke carrière. Die baan moet naast goed betaald, ook nog leuk zijn. Kim: “Het lijkt mij vreselijk om er op je zestigste achter te komen dat je nooit hebt gedaan wat je eigenlijk wilde doen.” Ze is weinig optimistisch over haar kansen op de arbeidsmarkt. “Ik ben al een keer blijven zitten op de mavo. Als ik dit jaar niet slaag, moet ik zonder diploma van school af. Zelfs voor vuilnisman heb je tegenwoordig al een opleiding nodig en dat wordt in de toekomst alleen maar erger.”

Ook Melvin en Jacoub voorspellen dat mensen steeds hoger opgeleid moeten zijn. Ze zitten in de derde klas van het VWO en willen allebei advocaat worden. Melvin komt uit Suriname en Jacoub uit Marokko. Ze zijn van plan om in Nederland te blijven. Melvin: “Hier is de kans op een goede baan beter.”

De ware

Allemaal, echt allemaal, willen ze trouwen. En met die partner willen ze ook kinderen krijgen, minstens twee. Kim: “Ik vind dat trouwen gewoon bij het leven hoort. Ik wil dat meemaken. Met een mooie jurk en al het gedoe eromheen.” Die vaste partner is voor als ze zijn uitgefeest. Kim: “Nu wil ik nog lol maken en niet aan een jongen hangen. Maar ik wil later ook niet zielig alleen op de bank eindigen.”

De meiden willen daarnaast ook een baan en wat later kinderen, zo rond hun dertigste. Rachel: “Mensen willen eerst alles hebben gedaan. Ik denk dat in de toekomst iedereen later kinderen krijgt. ”

Roos heeft het allemaal op een rijtje: “Ik ben op mijn tweeëntwintigste klaar met school. Dan wil ik een baan, geld verdienen en een huis kopen. Eind twintig wil ik kinderen, maar dan stop ik wel een paar jaar met werken. Ik vind dat een moeder thuis moet zijn, mijn kinderen zullen nooit naar een crèche gaan.”

Femke wil fysiotherapeut worden en een eigen praktijk inrichten. “Dan kun je zelf weten wanneer je werkt en vaker bij je kinderen zijn.”

De jongens hebben minder duidelijke ideeën over relaties of de combinatie van werken en kinderen opvoeden. Maikel: “Ik weet wel dat ik een partner nodig heb om kinderen op te voeden. Dat zou ik niet in mijn eentje kunnen, want ik wil ook gewoon hard kunnen werken.” Dat ze hoe dan ook kinderen willen, daarover bestaat geen twijfel. Marco: “Natuurlijk, ik moet zorgen dat mijn familie zich voortplant.”

De wereld

De jongeren van nu hebben ouders die twintig jaar geleden al een vakantiegevoel kregen zodra ze de gemeentegrens waren gepasseerd. Nu is de gekste bestemming niet gek genoeg meer. Er moet gereisd worden. Veel en vaak, voordat het grote huis en de grote liefde om de hoek komen kijken.

Het 'buitenland' trekt aan als een magneet. “Maar dan wel iets speciaals”, zegt Roos. “Als je naar Spanje of Zuid-Frankrijk gaat, kom je alleen maar Nederlanders tegen. Heel veel dingen zijn hetzelfde als hier.” De wereld wordt steeds kleiner.

Waar die drang om over de grenzen te kijken vandaan komt, is heel wat moeilijker onder woorden te brengen. De een vindt het een verrijking van zichzelf, terwijl de ander het vooral ziet als een soort afsluiting van de jonge jaren. Nog even feesten in een onbekende omgeving, voordat je de sleur wordt ingetrokken.

Misschien is het gebrek aan spanning in het leven van de hedendaagse jongere. Mariëlle: “We zitten de hele dag maar voor de tv, een beetje te zappen. Dat is natuurlijk doodsaai. Mensen komen steeds minder hun huis uit en dat wordt alleen maar erger door de opkomst van Internet. Neem bijvoorbeeld onderwijs. Ik moet er niet aan denken dat je over een tijdje niet meer naar school hoeft, maar thuis lessen kunt volgen via de computer.”

Maikel denkt dat het allemaal wel mee zal vallen. “Erik woont bij mij om de hoek. Je denkt toch niet dat ik ga zitten e-mailen met hem?” Erik is de computerfanaat in de groep. Hoewel hij veel tijd doorbrengt op het internet, kan hij de invloed ervan in de toekomst wel relativeren. “Boodschappen doen en contacten onderhouden via de computer wordt mogelijk. Maar het is onnatuurlijk om voor dat soort dingen je huis niet meer uit te komen. Behalve voor Internet-verslaafden, die heb je ook tegenwoordig en het zullen er alleen maar meer worden.”

Toegegeven, slechts een klein deel van de jongeren maakt nu al veel gebruik van het wereldwijde netwerk, maar ze hoeven geen Internet-deskundigen te zijn om de problemen nu al te zien aankomen: verslaving, afzondering en ongelijkheid.

“Alleen de rijkere mensen hebben de mogelijkheid om computers te kopen en te leren hoe je er mee omgaat. Dus het zal het verschil tusen rijk en arm alleen nog maar groter maken”, orakelt Melvin, die slechts een paar keer op school heeft 'gesurft'.

Maar Internet brengt niet alleen kommer en kwel. Erik denkt dat racisme zal verminderen, doordat het makkelijker is contact te maken met mensen uit andere delen van de wereld. De aarde wordt een groot dorp. En het is natuurlijk makkelijk als informatiebron. Roos: “Ik hoef niet meer uren in de bieb te zoeken naar een onderwerp. Je plukt het gewoon van Internet af.”

Geloof

Religie blijft belangrijk, maar het wordt een mengelmoesje. Islam, christendom, boeddhisme, het maakt eigenlijk niet meer zoveel uit. De toekomst is dat iedereen er iets - of helemaal niets - uit kiest, 'waar-ie zich lekker bij voelt'. Mariëlle: “Ik ben katholiek en ik geloof. Af en toe ga ik naar de kerk, maar wat daar wordt gezegd, boeit me niet.” Ook Roos (gereformeerd) ziet maar weinig leeftijdsgenoten als ze naar de kerk gaat. Ze bidt thuis altijd voor het eten, maar in de McDonald's doet ze dat niet hardop. “Ik doe het in mezelf, dat is genoeg.”

De meeste jongeren geloven in 'iets', een 'hogere macht', maar hebben daar geen officieel geloof voor nodig. Allemaal voorspellen ze een verdere leegloop van de kerken. Femke: “Ik denk dat geloven individueel wordt. Ikzelf zie wel iets in oosterse religies, zoals het boeddhisme.” Femke en haar zus Anne hebben vooral een hekel aan mensen die hun geloof aan anderen opdringen. Femke: “Ik denk dat dat in de toekomst steeds minder gebeurt.”

De groeiende mix van religies is ook een gevolg van de komst van mensen uit alle windstreken, met allemaal eigen vormen van godsdienst. Marco, van Molukse afkomst: “Ik ben islamitisch, mijn vriendin niet. Maar ze kan zich wel in mijn geloof verplaatsen.”

Rachel is joods, maar ze gelooft niet in God. Mist ze daardoor niet een beetje houvast? “Je kunt je in het leven nergens aan vasthouden. Zo is het gewoon, daar moet je maar aan wennen.” Ook Sander is een atheïst. “Ik geloof nergens in, ik vind het wel best allemaal.”

Zwijmelmuziek

R & B wordt het helemaal de komende jaren. “Donkere mensen maken nu eenmaal de beste muziek”, geeft Rachel als verklaring. Keith Sweat, Jodeci, Blackstreet, Usher, Janet Jackson en Toni Braxton zijn al aardig beroemd, maar niet voor even. R & B, een mengeling van soul, hiphop, Motown en swingbeat, is een blijvertje. “Vooral ook onder allochtone jongeren”, zegt Erik. “Zij lopen toch een beetje voorop, dat was met de hiphop ook al zo.”

Ook Jacoub en Melvin zijn gevallen voor de zwoele ritmes van R & B. “Thuis luister ik ook wel naar raï”, zegt Jacoub, “maar vooral R & B.” Melvin knikt. “Ik ben hindoestaans en wij hebben onze eigen muziek. Bijna elke week is er wel een hindoefeest ergens in Nederland. Maar dat betekent niet dat ik nergens anders naar luister. Blackstreet is net zo goed.”

“Weet je wat het is”, vult Jacoub aan, “muziek is voor ons veel belangrijker dan voor onze ouders. Aan elk nummer kleeft wel een herinnering.”

Die kleven tegenwoordig vooral aan R & B, dus. En dan het liefst zo zwijmelachtig mogelijk. Maar ook gitaren en drums, hoewel die natuurlijk nooit zijn weggeweest, komen weer tevoorschijn uit de schaduw van de jaren-negentig-house. Femke hoopt dat de creatieven onder ons weer eens wat vaker de gitaar pakken om “echte muziek te maken”. In de stijl van Live of Cranberries. “Die house vind ik helemaal niets. Laat dat alsjeblieft niet te lang meer duren.”

Esther vindt het gegabber ook niks, maar zegt daarna snel dat niet alle house herrie is. “Groepen als de Prodigy zijn op een artistiekere manier bezig met dancemuziek. Dat zal de komende jaren veel vaker succes hebben.”

De jongeren zijn het eens: het gebeuk en gehak heeft z'n beste tijd gehad en gabbers worden in de toekomst met uitsterven bedreigd. “House zal niet verdwijnen, maar raakt wel helemaal uit”, denkt Maikel. “Als je alleen al om je heen kijkt, zie je bijvoorbeeld veel minder gabbers dan een half jaar geleden.”

De enige gabber in de McDonald's - stekeltjes, bomberjack en al wat ouder - kan rekenen op hoongelach van Roos, Esther en Femke. “Tja, moet je zien hoe die kerel eruitziet. Dat kan echt niet meer.”