FILIPPIJNEN

De Filippijnse president Fidel V. Ramos probeerde vorig jaar van alles om de grondwet gewijzigd te krijgen, die zijn herverkiezing op 11 mei onmogelijk maakt. Corazon Aquino, die dictator Ferdinand Marcos in 1986 opvolgde, en katholieke leiders waren er echter als de kippen bij om daar een stokje voor te steken: binnen de kortste keren stond het volk op straat om duidelijk te maken dat het geen nieuwe Marcos wil. Het Filippijnse staatshoofd heeft één ambstermijn van zes jaar, en dat blijft ook zo.

Inmiddels hoeft generaal Ramos ook niet meer zo nodig, zegt hij. Hij had gehoopt de geschiedenis in te gaan als een bouwer, een vernieuwer en vredestichter. Maar de reputatie waaraan hij de afgelopen jaren hard heeft gewerkt - van wonderdokter die de zieke man, de Filippijnen, wist te genezen - dreigt te gronde te gaan aan de economische malaise waarin ook zijn land is terechtgekomen.

Kort voor de ellende begon, werd nog gespeculeerd over het aflopen van de IMF-curatele waaronder het land sinds 35 jaar gesteld is. Vanaf het aantreden van Ramos in 1992 kenden de Filippijnen een onafgebroken, hoge economische groei, die het land tot een nieuwe Aziatische tijger maakte. Drie jaar achtereen, - 1995, '96 en '97 - wist de regering zelfs een bescheiden surplus op de begroting te presenteren.

Net als bij andere Aziatische landen kwamen ook de Filippijnen echter de nodige strepen tekort om een echte tijger te zijn. De achilleshiel van de economie bleek hier eveneens een ondeugdelijk financieel stelsel en een te veel aan onrendabele grote bouwprojecten.

De regering in Manila hoopte de crisis uit te zingen met leningen van enkele miljarden dollars. Die kwamen tot stand via het IMF en onder meer de Nederlandse ING Bank. Maar inmiddels is tot drastischer maatregelen besloten. Zo dienen alle overheidsdiensten 25 procent te bezuinigen.

De vrees bestaat dat de economische neergang oppositie-kandidaat Joseph 'Erap' Estrada in de kaart speelt bij de presidentsverkiezingen in mei. De huidige vice-president en ex-filmster is een getapte jongen bij het publiek, en hij scoort hoog in de peilingen. Estrada zegt het op zich succesvolle economische hervormingsprogramma van Ramos te willen voortzetten, maar de angst bestaat dat zijn regering vooral het belang van de happy few zal dienen, als in Marcos' tijden.

President Ramos heeft zijn voorkeur gegeven aan Kamervoorzitter Jose de Venecia als de man om hem op te volgen. Normaal is zo'n presidentieel steuntje in de rug alleen al goed voor 25 procent van de stemmen. Maar of dat ook opgaat in deze woelige tijden?