Japanse regering gaat bankwezen hervormen

TOKIO (Reuter, AP) - Het Japanse ministerie van financiën heeft gisteren de overigens nog vrij vage hoofdlijnen aangekondigd van een lang verwacht plan om het bankwezen in het land te hervormen. Daarmee moet het geschonden vertrouwen in de financiële instellingen worden hersteld.

Het voorstel van een belangrijke beleidscommissie van het ministerie werd in Tokio bekendgemaakt, een dag nadat de grote Japanse bank Daiwa naar buiten kwam met het opzienbarende bericht 1,75 miljard dollar te hebben verloren als gevolg van jarenlang heimelijk gespeculeer door haar voornaamste effectenhandelaar in New York.

Daiwa, qua grootte te vergelijken met de Nederlandse Rabobank, zegt het miljardenverlies financieel gemakkelijk te kunnen opvangen. Niettemin blijken de beleggers in Japan zich grote zorgen te maken. Als gevolg daarvan dook de beurskoers van Daiwa gisteren op de beurs van Tokio met liefst zeven procent omlaag. Een van de grootste zorgen die het bankwezen in Japan kwellen, zijn enorme bedragen aan oninbare leningen die veel banken hebben uitstaan bij hypotheekinstellingen. Volgens officiële ramingen gaat het in totaal om 640 miljard gulden. Het ergst getroffen zijn de zogeheten 'Jusen', dat zijn hypotheekmaatschappijen die in de jaren zeventig onder begeleiding van het ministerie van financiën werden opgericht om de toen grote aantallen woningzoekenden in het land in staat te stellen een huis te kopen. De Jusen beschikken niet over eigen vermogen, maar lenen hun geld van banken, verzekeraars en fondsen van agrarische instellingen.

De probleemleningen ontstonden aan het eind van de jaren tachtig toen de grond- en huizenprijzen door speculatiegolven sterk werden opgedreven. Begin jaren negentig raakte de Japanse 'zeepbel'-economie vervolgens in een nog altijd niet geëindigde recessie. Omdat ook de vastgoedmarkt instortte en de grond in de steden sterk in waarde daalde, kunnen veel Jusen niet meer aan hun verplichtingen voldoen. Maar ook elders in het Japanse bankwezen is de nood hoog gestegen. De afgelopen twee maanden gingen twee grote kredietcoöperaties (Kizu en Cosmo) en een grote regionale bank (Hyogo) al aan hun oninbare leningen ten onder.

Volgens het nu gelanceerde plan is het onontkoombaar overheidsgelden aan te wenden om het probleem van de oninbare leningen te kunnen oplossen. Dit moet uiterlijk binnen vijf jaar gebeuren, aldus de commissie. Op welke wijze de overheidssteun moet worden verleend, heeft de commissie nog niet aangegeven. Dergelijke 'details' zegt ze pas later dit jaar te zullen uitwerken. Ook moet er nog met andere overheidsinstellingen over worden gesproken.

Het besteden van overheidsgeld voor het oplossen van problemen waarvoor de banken verantwoordelijk zijn, is in Japan sterk omstreden. Dit te meer omdat de Japanse financiële instellingen als geheel, ook volgens de beleidscommissie, heel wel in staat zijn het probleem van de oninbare leningen op eigen kracht op te lossen. De recente bankwinsten en de al getroffen voorzieningen voor de probleemleningen zouden daar, samen met de recente waardestijgingen op de aandelenportefeuilles van de banken, toereikend voor zijn.