Beleggersvoorman hekelt Borsumij

DEN HAAG - “Iedereen weet nu dat het niet mag, handelen in effecten met voorkennis. Ondanks het feit dat de vervolging van overtredingen nog niet zo succesvol was, is in ieder geval bereikt dat dat besef is doorgebroken. Tien jaar geleden zaten we nog in het stadium dat iedereen op tips joeg. Nu is er overeenstemming over het feit dat misbruik maken van voorkennis een vorm is van diefstal.”

Robert de Haze Winkelman (41), directeur van de Vereniging van effectenbezitters (VEB), is niet zo negatief over de Wet misbruik voorkennis als de officier van justitie mr J. Wortel, gisteren in een interview met Trouw. Maar als Wortel een signaal wilde afgeven dat het opsporingsapparaat verbeterd moet worden, dan vindt hij De Haze Winkelman aan zijn zijde.

De Wet misbruik voorwetenschap heeft tot grote veranderingen geleid, meent De Haze Winkelman. Gelukkig maar, want voorwetenschap is marktverziekend, vindt de directeur die eind dit jaar weer tijd krijgt voor zijn eigen beleggingen. Dan geeft hij, na de beleggersclub negen jaar te hebben getrokken, het roer over aan Peter Paul de Vries.

“Voorbeeldje. Ik had zelf een tijd terug wat aandelen Ceteco en vond de koers op zeker moment te hoog, dus ik verkocht. Twee weken later kwam er een bod op Ceteco. Dan ben je dus misleid. Dat tast het vertrouwen in de markt aan.”

Zelfs als het gaat over een zeperd in zijn persoonlijke beleggingsportefeuille, blijft zijn toon kalm. Integer, degelijk, maar vooral redelijk. Dat zijn woorden die bij deze spreekbuis van aandeelhouders horen. Daarmee maakte hij indruk en daarmee wist hij het respect van grote beleggers (pensioenfondsen en verzekeraars) te winnen. Geen volume, geen straatvechter, geen keffer, geen koppensneller. Wel een man om rekening mee te houden. Want rustig formulerend kan hij de ergste dingen zeggen.

Over beleggingsfondsen bijvoorbeeld en hun klanten. “Mensen moeten zich weerbaarder opstellen.” De resultaten van de beleggingsfondsen op de Nederlandse markt zijn helemaal niet zo goed. Mensen zijn te gezagsgetrouw en volgen - vaak ten onrechte - de adviseur van de bank. Of over Noordam, de bestuurder van Borsumij Wehry die wordt beschuldigd van misbruik van voorwetenschap. Noordam zegt via zijn advocaat dat hij niets strafbaars heeft gedaan. “Of het strafbaar was, moeten de rechters maar uitmaken”, houdt De Haze Winkelman een waardeoordeel af. Om vervolgens in algemene termen te komen met een vernietigende mening. Het verweer van Noordam noemt hij 'formeel'. “De directie weet meer dan anderen. Je wekt de schijn. En daarom is het onwenselijk.”

“Wij zijn helemaal niet tegen aandelenbezit bij directie en commissarissen. Maar dan wel op een manier die voor het publiek is te controleren. Als bestuurders transacties maar steeds openlijk melden, mogen ze van mij doen wat ze willen.”

Voor hemzelf, voor de organisatie en voor het elan van de beweging is het goed na negen jaar weg te gaan, meent de VEB-directeur.

“Natuurlijk tegen het eind van het jaar zal ik best een beetje weemoed voelen. Toch vind ik het zelf ook prettig ermee op te houden. Bij een dienstbetrekking ontbeer je de vrijheid die bij mijn karakter past.”

Nee, er komt geen adviesbureau De Haze Winkelman. De politieke werkzaamheden - volgende week wordt hij beëdigd als Eerste-Kamerlid, daarnaast is hij voorzitter van de provinciale VVD-fractie in Zuid-Holland - vergen ongeveer anderhalve werkdag per week. Voor de rest wil hij bezig gaan met eigen beleggingen en hobby's. “Wat reizen. Ik hoef geen hoog inkomen, en ambitie heb ik ook niet.”

Niet dat de boodschap van de VEB hem tegenstaat na die negen jaar. De roep om meer macht voor de aandeelhouders bracht hem voortdurend in conflict met zittend management van beursfondsen. Daarom ook acht hij het niet voor de hand liggend dat beursfondsen hem, na zijn aftreden, als commissaris zullen vragen. Uitsluiten doet hij niets, maar een “aandeelhoudersvriendelijke attitude” is wel het minste wat hij zal eisen. En als de aandelen gecertificeerd zijn, waardoor de zeggenschap voor aandeelhouders 'eruit' gehaald is, wordt het erg moeilijk. “Ik heb nogal duidelijke standpunten”, zegt hij minzaam glimlachend.

Om vervolgens de banken er nog eens van langs te geven. “De markt voor beleggingsfondsen is nogal gesloten. Er zijn weinig buitenlandse partijen en de banken schermen ieder hun eigen markt af met huisfondsen.” Zijn aversie tegen de banken betreft echter vooral hun machtspositie in het bestuur van de Amsterdamse beurs.

Verloren race

De voorganger van De Haze Winkelman leverde vooral strijd tegen malafide bemiddelaars. De periode De Haze Winkelman staat in het teken van de strijd tegen beschermingsconstructies. “De beurs loopt een verloren race”, is zijn inschatting. Het feit dat het beursbestuur er niet in is geslaagd deze zaak te regelen, zal ervoor zorgen dat de overheid haar verantwoordelijkheid neemt en regels stelt, verwacht hij. De Haze Winkelman is daar voorstander van. Hoe hij dat rijmt met zijn VVD-ruim-baan-voor-de-markt-visie? “De overheid moet voorwaarden scheppen opdat de markt haar werk kan doen.”

Redelijk. Je moet redelijk blijven. Niet dogmatisch. Dat is De Haze Winkelman ten voeten uit. Certificering van aandeelhouders is vijand nummer één van de VEB. Ondanks de nadrukkelijke aversie van beschermingsconstructies is de VEB er niet voor om “alle deuren maar open te gooien”. “Een vijandige overname is echt een paardemiddel. Het risico is groot en de aandeelhouders krijgen misschien een slechte prijs.” Tijdelijke bescherming moet daarom mogelijk blijven.

Dat hij de kleine beleggers beter had kunnen aanspreken door de grote beleggers wat minder te gerieven, ontkent hij: “Ik zie geen tegenstelling tussen grote en kleine beleggers. Het gaat om de invloed van de aandeelhouder. De effectenmarkt is alleen liquide als zowel grote als kleine beleggers deelnemen. Ze hebben elkaar nodig.”

De beslissing te vertrekken is mede het gevolg van het feit dat De Haze Winkelman zijn opvolger, De Vries, als 'volleerd' beschouwt. “Je hebt een zekere gedrevenheid nodig voor deze functie. Het is niet alleen maar zakelijk. Voor een voorhoedeclub als deze is een beetje idealisme belangrijk. Dat is zeldzaam. Daarom ben ik zo tevreden dat het is gelukt.”