Een verwarde daad stellen

Januari 1996. De 39-jarige Russische kunstenaar Alexander Brener voorziet in het Stedelijk Museum met een spuitbus het schilderij 'Suprematisme 1920-1927' van Malevitsj van een groen dollarteken. Hij deed deze daad naar zijn zeggen 'als performance'. Eerdere 'performances' van Brener vonden plaats in Stockholm en Moskou.

Maart 1986. Met een stanleymes bewerkt een 33-jarige Amsterdammer het schilderij 'Who's afraid of red, yellow en blue' van Barnet Newman. De dader, liefhebber van naturalistische kunst, verklaarde dat het werk hem al jarenlang een doorn in het oog was: 'iedereen kan abstracte kunst maken'.

Juli 1987. Een voormalige Britse soldaat schiet met een geweer op een tekening van Leonardo da Vinci in de Londense National Gallery. Na zijn daad wordt hij opgenomen in een psychiatrische kliniek.

Januari 1988. De 1600 orgelpijpen van een voormalig kerkorgel in Ede worden gestolen. De politie van Monster vindt ze enkele weken later terug in een sloperij - in geplette vorm.

Maart 1989. Een 61-jarige man uit Papendrecht beschadigt met een mes tien kostbare 17e eeuwse schilderijen in het Dordrechts museum. De man, werkloos, verklaarde 'een verzetsdaad tegen de Nederlandse staat' te willen plegen. Hij belooft met een psychiater te gaan praten en wordt later veroordeeld tot een gevangenisstraf van 12 maanden waarvan zes voor-waardelijk met een proeftijd van twee jaar.

Maart 1989. In het Rijksmuseum in Amsterdam snijdt een man met een mes in een doek van Van der Helst. Volgens de politie handelde hij 'in verwarde en overspannen toestand'.

Maart 1989. De burgemeester van de Brusselse voorstad Watermaal-Bosvoorde heeft in haar gemeentehuis drie fresco's van de Belgische schilder Roger Somville met de witkwast laten wegwerken. Zij vond ze 'te luidruchtig'. De burgemeester zegt op doktersadvies gehandeld te hebben.

April 1990. Een 31-jarige Hagenaar bespuit de Nachtwacht van Rembrandt met zwavelzuur. Dankzij een vernislaag op het schilderij valt de schade mee. De man wist volgens de politie 'door medicijngebruik niet meer wat hij deed'.

September 1991. Een 47-jarige man valt met een hamer het beroemde Davidsbeeld van Michelangelo in het Accademia-museum in Florence aan. Een teen van de linkervoet wordt verbrijzeld, suppoosten grijpen in. Een paar toeristen pakten losgeslagen stukjes marmer weg en snelden naar de uitgang van het museum. Verder komen ze niet. Een maand later heeft David een nieuwe teen, gereconstrueerd uit het authentieke marmer. Het beeld is voortaan alleen nog achter glas te zien. De dader, Pietro Cannata, naar eigen zeggen een mislukt kunstenaar, vond het beeld 'te mooi'.

Begin 1993. Een 27-jarige Hagenees, met handlanger, vernielt in verschillende parken in de residentie beelden, vazen en een marmeren bank. De man handelde aanvankelijk 'uit onvrede met die rotmaatschappij, waarin ik me helemaal niet thuisvoelde', later vanwege de kick van de publiciteit.

Oktober 1993. Pietro Cannata, geen onbekende, gaat met een viltstift een fresco van de 15e eeuwse Italiaanse kunstenaar Filippo Lippi te lijf. Hij wordt weer gearresteerd.

Oktober 1993. De Spaanse kunstenaar Antonio Xaus begaat een 'artistieke provocatie in de meest pure expressionistische stijl'. Tijdens zijn verblijf in een hotelkamer in Sitges hanteert hij met verve de schilderskwast. De directie van het hotel treft aan: een nachtelijke straatscène op de muren, een naakt stel op de lakens, een wolkendek op de plafonds. Benevens een beschilderde onderbroek. Het hotel eist schadevergoeding.

Juni 1995. Een 67-jarige man uit Papendrecht, geen onbekende, bewerkt met een oplosmiddel een schilderij van de Dordtse schilder Schotel. Hij handelde 'uit onvrede met enkele maatschappelijk omstandigheden', aldus een woordvoerder van het museum.

Maart 1996. Een verwarde Rotterdammer haalt in het Rijksmuseum een schilderij van Arnold Boonen van de muur en bewerkt het met zijn blote vuisten. Hij wordt tijdelijk ondergebracht bij het Riagg, waar hij al een relatie mee had.

Januari 1996. Rudi Fuchs, directeur van het Stedelijk: 'Ze moeten er gewoon met hun fikken vanaf blijven'.